Hallucinogenen (psychedelica/dissociatieven) veranderen perceptie, gedachten, emoties. ~1,3 miljoen VS-gebruikers (NSDUH 2013). Risico's: psychose, hersenschade, beroerte, hartfalen, dode.

LSD (lysergzuurdiethylamide)

Krachtig, via 5-HT2A receptoren. Fysiek: ↑ bloeddruk, hartslag, temperatuur, misselijkheid, tremor. Psychisch: vervormde tijd/ruimte, hallucinaties, emotionele labiliteit, paranoia, paniek. Flashbacks (langdurig).

PCP (fencyclidine)

Ooit anestheticum, gestopt door psychische bijwerkingen. Fysiek: misselijkheid, wazig zien, ↓ hartslag/bloeddruk, kwijlen, ataxie. Psychisch: agitie, agressie, wanen, dissociatie (uit lichaam/omgeving) → vergelijkbaar schizofrenie. Langdurig: depressie, geheugenverlies, spraakstoornissen.

Mescaline (peyote cactus)

Vergelijkbaar LSD maar milder. Fysiek: misselijkheid, ↑ temperatuur/hartslag/bloeddruk, zweet, tremor. Psychisch: euforie of intense angst/opwinding. Flashbacks mogelijk.

Psilocybine (paddestoelen)

LSD-achtig, minder krachtig. Fysiek: zwakte, ataxie, misselijkheid, mydriasis. Psychisch: euforie, angst, paniek, paranoia, waanideeën, hallucinaties. Langdurig: geheugenstoornissen, flashbacks.

Overige

• Salvia divinorum: kortdurende, intense hallucinaties (kappa-opioïde receptor).
• Ketamine: anesthesicum → recreatief: dissociatie (K-hole).
• Designer drugs (MDMA/ecstasy, K2/spice): synthetisch, onvoorspelbaar, neurotoxisch.

Conclusie

Alle hallucinogenen dragen substantiële acute en chronische risico's. Geen veilige recreatieve gebruik. Preventie, educatie, behandeling van afhankelijkheid essentieel.