Wat is herpes?

Herpes simplex virus (HSV) komt in twee typen: HSV-1 (meestal oraal/lippen) en HSV-2 (meestal genitaal). Beide kunnen op beide locaties infecteren. In de VS heeft ~20% van volwassenen genitale herpes, maar de meerderheid weet het niet (CDC).

Latente infectie: de verborgen cyclus

Na primair infectie gaat het virus 'slapen' in de zenuwganglia aan de basis van de wervelkolom. Periodiek heractiveert het, beweegt via zenuwen naar de huid en kan dan overdraagbaar zijn – ook zonder zichtbare symptomen (asymptomatische viral shedding). Uitbraken nemen over de jaren doorgaans af in frequentie en ernst.

Primair infectie: symptomen

Kunnen variëren van geen klachten tot ernstig ziek zijn:

• Pijnlijke blaasjes/ ulceraties op genitaliën
• Pijn/brennen bij plassen
• Vaginale/urethrale afscheiding
• Gezwollen lymfeklieren in de lies
• Koorts, hoofdpijn, spierpijn, moeheid (griepachtig)

Herhalende uitbraken

Meestal milder en korter. Triggerfactoren:

• Stress (fysiek/emotioneel)
• Ziekte/koorts
• Slaaptekort
• Slechte voeding
• Menstruatie/zonlicht

Seksuele overdracht

Overdracht vindt plaats via huid-op-huid contact met een actief besmet gebied – ook als er geen blaasjes zichtbaar zijn. Condooms verminderen risico, maar dekken niet alle besmette huid. Antivirale medicatie (dagelijks suppressive therapie) verlaagt shedding en overdrachtskans significant.

Zwangerschap en herpes

• 25-33% van zwangeren heeft herpes; ~90% weet het niet.
• Intra-uteriene overdracht is zeldzaam.
• Grootste risico: neonatale herpes tijdens bevalling als moeder actieve uitbraak heeft (of asymptomatisch shedding).
• Bij actieve letsels aan de vulva/vagina → keizersnede geadviseerd.
• Vanaf 36 weken: dagelijks antiviraal (aciclovir/valaciclovir) om uitbraak bij bevalling te voorkomen.

Neonatale herpes is zeldzaam, maar kan levensbedreigend zijn (encefalitis, organfalen). Open communicatie met verloskundige/gynecooloog is essentieel.