Een brandend, tintelend gevoel (paresthesie) in de vingertoppen kan wijzen op zenuwcompressie, vaatpathologie, systemische ziekte of lokale infectie. De lokalisatie (welke vingers), timing, uitstraling en begeleidende symptomen wijzen de diagnostiek.

1. Carpaal Tunnel Syndroom (CTS) – Meest Voorkomend

Compressie van de nervus medianus in de carpaale tunnel (polsoog).

• Vingers: Duim, wijsvinger, middelvinger, radiale helft ringvinger.
• Symptomen: Nachttintelingen (waken om te schudden), 's ochtends stijfheid, pijn pols/onderarm, zwakte duimoppositie, vallen dingen.
• Risicofactoren: Herhalende bewegingen (typen, assembly), zwangerschap, diabetes, hypothyreoïdie, artritis, obesitas, trauma.
• Diagnose: Klinisch (Phalen, Tinel), EMG/NCV (goudstandaard), echo.
• Behandeling: Polsorthese (nachts), NSAID's, corticosteroïde injectie, ergotherapie, operatie (open/endoscopisch carpaale tunnel release) bij falen/ernstig.

2. Spinale Stenose (Cervicaal)

Vernauwing wervelkanaal halswervels → compressie ruggenmerg/zenuwwortels (C6-C8, Th1).

• Symptomen: Bilateraal tintelingen/gevoelsverlies handen/vingers, onstabiel gang, zwakte armen/bene, hyperreflexie, Babinski, sfincterstoornissen (myelopathie).
• Oorzaken: Osteoartrose, discusdegeneratie, spondylolistese, tumoren, trauma.
• Behandeling: Fysiotherapie, NSAID's, gabapentine/pregabalamine, epidurale injecties, decompressie laminectomie/laminoplastie bij myelopathie/progressie.

3. Multiple Sclerose (MS)

Demyeliniserende auto-immuunziekte CNS. Symptomen door plaques in brein/stam/ruggenmerg.

• Sensorisch: Tintelingen, gevoelsverlies, brandend, 'kruipend mieren' gevoel (formicatie) – vaak asymmetrisch, wisselend.
• Overig: Opticusneuritis (visusverlies, pijn oogbeweging), motorische zwakte, ataxie, diplopie, sphincterstoornissen, extreme vermoeidheid, cognitieve klachten, Uhthoff-fenomeen (verergering bij hitte).
• Diagnose: McDonald criteria: MRI hersenen/ruggenmerg (disseminatie in ruimte/tijd), liquor (oligoclonale banden), VEP.
• Behandeling: Ziekte-modifierend (DMTs: interferons, glatiramer, natalizumab, ocrelizumab, cladribine, BTK-remmers), push-therapie (methylprednisolon IV) bij relapse, symptomatisch (spasticiteit, pijn, vermoeidheid).

4. Vingerinfecties

• Herpetische whitlow (HSV-1/2): Pijnlijke vesikels op vingertop/nagelbed, rode rand, zwelling, koorts. Zelflimiterend (2-3 wkn). Antivirale (aciclovir) vroege fase.
• Cellulitis / paronychia / felon (bacterieel, S. aureus, strep): Rode, warme, gezwollen, pijnlijke vinger/polspunt. Pus, lymphangitis. Antibiotica (flucloxacilline, clindamycine), incisie/drainage bij absces.

5. Overige Oorzaken

• Cubitaal tunnel syndroom: N. ulnaris compressie elleboog → tinteling ringvinger/pink + ulnaire kant hand.
• Thoracale uitlaat syndroom: Neurovasculaire compressie bovenste thoracale opening → ulnaire symptomen, zwelling arm, kleurverandering.
• Perifere neuropathie: Diabetes (stocking-glove), alcohol, B12-gebrek, chemotherapie (CIPN), paraproteinemie, vasculitis.
• Raynaud-fenomeen: Vaasospasme kou/stress → wit/blauw/rood vingers, pijn, tinteling.
• Vitamine B6 overdosis (>100 mg/dag): Sensorische neuropathie.
• Medicijnen: Metronidazol, isoniazide, linezolide, cytostatica.

Wanneer naar Huisarts/Neuroloog?

• Symptomen > 1-2 weken, progressief, bilateraal, met zwakte/gevoelsverlies.
• Gecombineerd met visusverlies, gangstoornis, sfincterstoornis, spierzwakte.
• Na trauma, met koorts, rode warme vinger.
• Verdacht op medicijnbijwerking.

Vroege diagnose voorkomt blijvende zenuwschade (CTS, cubitaal tunnel, myelopathie) of stelt ziekte-modifierende therapie in (MS).