Nicotine passeert bloed-hersenbarrière en mimeert acetylcholine (neurotransmitter). Dit verhoogt cholinergische signalering. Bovendien stimuleert nicotine dopaminevrijmaking in het beloningscentrum (nucleus accumbens) → gevoel van plezier → verslaving.

Nicotine & acetylcholine

Nicotine bindt aan nicotinische acetylcholine-receptoren (nAChR) op neuronen → verhoogde zenuwactiviteit, verbeterde aandacht, geheugen, motoriek (kortdurend).

Nicotine & genot (dopamine)

Dopamine in nucleus accumbens → plezier, versterking rookgedrag. Herhaalde stimulatie → neuroadaptatie: ↓ receptoren, ↑ tolerantie → meer nicotine nodig voor zelfde effect.

Verslaving & ontwenning

Stoppen → ↓ dopamine, ↑ noradrenaline (stress) → ontwenningsverschijnselen: trek, irritabiliteit, angst, concentratieproblemen, slaapstoornissen, gewichtstoename. Hersenchemie normaliseert langzaam (weken-maanden).

Conclusie

Nicotine is een krachtige psychoactieve stof die via acetylcholine en dopamine werkt. Verslaving is neurobiologisch, niet "zwakke wil". Behandeling: nicotinevervanging, medicatie (varenicline, bupropion), gedragstherapie, ondersteuning.