De griep wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Jaarlijks raakt 5-20% van de bevolking besmet, met honderdduizenden ziekenhuisopnames en tienduizenden overlijdensgevallen. Het virus aanvalt de luchtwegen en kan virale longontsteking of secundaire bacteriële pneumonie veroorzaken.

Transmissie: druppelinfectie en contact

Het virus verspreidt zich voornamelijk via druppels bij niezen, hoesten of spugen. Besmette handen, zakdoekjes en oppervlakken zijn ook overdrachtsroutes. Door besmette handen aan ogen, mond of neus te raken, binnent het virus het lichaam.

Hoe het virus zich vermenigvuldigt

Het virus hecht zich via hemagglutinine aan cellen van de luchtwegen. Na opname in de cel, werpt het zijn huls af en brengt zijn RNA in de celdern. De celmachinerie wordt gekaapt om virale componenten (RNA, enzymen, structuureiwitten) te produceren. Deze worden samengesteld tot nieuwe virale deeltjes die de cel verlaten – soms blijft de cel intact, soms sterft hij. Rijping vindt plaats buiten de cel of in de extracellulaire vloeistof.

Grote hoeveelheden virus worden geproduceerd nog voordat de luchtweganthoofdcellen wijdverspreid worden vernietigd. Daardoor is een besmet persoon al besmettelijk één dag voor de eerste symptomen en blijft dat 5 tot 7 dagen na aanvang.

Preventie en behandeling

• Vaccinatie: de hoeksteen van preventie. Het bouwt immuniteit op om infectie te voorkomen of de ziekte te verzachten.
• Hygiëne: mond bedekken bij hoesten/niezen, zakdoekjes weggooien, regelmatig handenwassen, alcoholgebaseerde handgel, wassen van besmette kleding/wasgoed.
• Antivirale middelen (Relenza, Tamiflu, amantadine): verminderen ernst, complicaties en ziekteverloop.

De combinatie van vaccinatie, hygiëne en vroegtijdige behandeling biedt de beste bescherming.