Pancreas scheidt spijsverteringsenzymen via ductus pancreaticus. Enzymen + gal (uit galblaas) verteeren voedsel. Acute pancreatitis: vaak galstenen in gemeenschappelijke galkanaal (verbindt lever, galblaas, pancreas met dunne darm). Blokkade → leverenzymen stijgen → pancreasontsteking.

Alkalische fosfatase

Leverontsteking door galstenen die galwegen blokkeren → gal terug in lever → schade. Schade lever/botweefsel → verhoogde alkalische fosfatase in bloed (voornamelijk geproduceerd in lever/bot).

Symptomen

Stijgende alkalische fosfatase → onderzoek naar oorzaak. Pancreatitis: pijn rechtsboven in buik (uitstralend naar rug), misselijkheid, braken, zwelling/gevoeligheid buik (zacht aanraking), koorts, snelle pols. Patiënten zien er ziek uit/voelen zich ziek.

Diagnose

Bloedonderzoek: hoge alkalische fosfatase. Kan bij vele ziekten (niet alleen pancreatitis). Bij pancreatitis: leverenzymen (incl. alkalische fosfatase) stijgen snel bij pijnstart, dalen volgende 1-2 dagen (Christopher E. Forsmark, Pancreatitis and Its Complications). Verhoogde amylase/lipase (pancreasenzymer). Pancreas diep in buik → diagnostiek moeilijk (NIDDK). Echo/CT/MRI + klinische symptomen + labwerk.

Complicaties

Galsteen blokkeert galkanaal → verwijder galblaas/stenen → ontsteking geneest. Acute pancreatitis → acuut nierfalen (dialyse/transplantatie). Pseudocysten: weefsel/puin opbouw in pancreas → toxines in bloedbaan, hart, longen, organen.