Kort antwoord: Nee, antibiotica veroorzaken geen bacteriële vaginose (BV). Wel kunnen ze een schimmelinfectie (candidose) veroorzaken door de beschermende lactobacillen te doden. BV en candida zijn verschillende aandoeningen die vaak verward worden.

Wat is bacteriële vaginose (BV)?

BV is een dysbiose: overgroei van anaërobe bacteriën (Gardnerella vaginalis, Atopobium, Prevotella, Mobiluncus) en daling van beschermende Lactobacillus spp. (die H₂O₂ en melkzuur produceren, pH 3.8-4.5 handhaven). Geen besmettingsziekte, maar seksuele activiteit beïnvloedt flora.

Symptomen BV

• Grijs-witte, dunne, homogene afscheiding
• Kenmerkende visgeur (amine), versterkt na seks (sperma verhoogt pH)
• Soms jeuk, branden, dysurie – maar vaak asymptomatisch (50%)

Antibiotica & BV: de relatie

• Antibiotica (vooral breed-spectrum: clindamycine, metronidazol, amoxicilline, cephalosporines) doden lactobacillen → risico op candida (schimmel), niet BV.
• Paradoxaal: behandeling van BV is antibiotica (metronidazol oraal 500 mg 2x/dag 7d, of metronidazolgel 0,75% 5 nachten, of clindamycinecrème 2% 7 nachten).
• Recidief na behandeling veelvoorkomend (30-50% in 3 maanden) – herstel flora essentieel.

Verschil BV vs. Candida (schimmelinfectie)

Kenmerk	Bacteriële Vaginose	Candida (Schimmel)
Afscheiding	Dun, grijs-wit, homogene	Wit, klontig (kwarkachtig)
Geur	Visgeur (amine)	Geen / broodgeur
pH	>4.5	Normaal (4.0-4.5)
Jeuk/branding	Mild / afwezig	Intens, vaak hoofdklacht
Behandeling	Antibiotica (metronidazol/clindamycine)	Antimycotica (clotrimazol, fluconazol)

Risicofactoren BV

• Nieuwe / meerdere sekspartners
• Douchen (verstopt natuurlijke bescherming)
• IUD (koper)
• Roken
• Zweet, strakke kleding

Complicaties onbehandelde BV

• Vroeggeboorte, laag geboortegewicht (zwangerschap)
• Verhoogd risico STI's (HIV, chlamydia, gonorroe, herpes)
• Post-operatieve infecties (hysterectomie, abortus)
• PID (pelvic inflammatory disease)

Preventie & herstel flora

• Geen douchen, geen geparfumeerde wasproducten.
• Condoomgebruik (sperma verhoogt pH).
• Probiotica met L. crispatus, L. jensenii, L. gasseri (oraal of vaginaal) – bewijs groeiend.
• Volledige antibioticakuur afmaken bij BV.
• Partnerbehandeling niet standaard aangeraden (behalve bij recidief).

Conclusie: Antibiotica geven geen BV, maar wel risico op schimmel. BV wordt wel met antibiotica behandeld. Juiste diagnose (pH, microscopie, Amsel criteria, PCR) is essentieel voor juiste therapie.