De exacte oorzaak van rugpijn is in 80% van de gevallen niet te achterhalen met beeldvorming (MRI). Hernia's op MRI zijn vaak toevallige bevindingen zonder klinische relevantie. Het nastreven van een structurele diagnose kan zelfs contraproductief zijn door nocebo-effecten en verminderd vertrouwen in de eigen rug.

Wat veroorzaakt rugpijn?

Veel structuren bevatten nociceptoren (pijnzenuwen): lumbale schijven, facetgewrichtskapsels, SI-gewricht, spieren, fascia, wervellichamen, dura, maar ook buik-/bekkenorganen (baarmoeder, darmen, aorta, nieren, urineleiders).

Beeldvorming: misleidend en risicovol

Röntgen, CT, MRI onthullen vaak afwijkingen die geen pijn veroorzaken. Kennis van een hernia kan leiden tot angstvermijdingsgedrag, wat de pijn juist in stand houdt.

Risicofactoren

• Sterkste voorspeller: eerdere rugpijn.
• Minder belangrijk: familaanleg, roken, zwaar fysiek werk.
• Geen bewijs voor: overgewicht, degeneratieve discopathie, fysieke inspanning, fysiek werk, cumulatieve schade. Zitten is wellicht schadelijker dan tillen.

Acute vs. chronische pijn

• Acute: Korte duur, scherp, geneest met/zonder behandeling.
• Chronisch (>6 maanden): Letsel is genezen, maar pijn persisteert door hersenveranderingen (centrale sensitivatie). Oorzaak moeilijk aan te wijzen.

Preventie op de werkvloer

Ergonomie (stoelen/bureaus) heeft beperkt effect. De beste preventie: verbeter de arbeidstevredenheid en verminder stress, want stress is een grote driver van rugpijn.

Een biopsychosociaal model – aandacht voor lichamelijke, psychologische en sociale factoren – biedt de beste uitkomst voor rugpijnpreventie en -behandeling.