Een diepe veneuze trombose (DVT) is een bloedstolsel in een diepe beenader – meestal in de dij of kuit. Het kan loskomen en een longembolie veroorzaken (levensbedreigend). Veel factoren verhogen het risico, vooral in combinatie.
Hoofdoorzaken en risicofactoren
- Schade aan de aderwand: operatie (vooral heup/knie), letsel, ontsteking, immuunreactie. Narcose kan vaten verwijden → stilstand → stolsel.
- Stilstand / langdurige immobilisatie: langdurig zitten (vliegtuig, auto), bedrust na operatie, verlamming. Kuitspieren pompen niet → bloedstilstand → stolsel.
- Zwangerschap: verhoogde druk op bekken/beenaderen, verhoogde stollingsneiging. Risico blijft tot 6 weken postpartum.
- Hartfalen: slechte pompfunctie → bloedstilstand in benen.
- Kanker: sommige tumoren produceren pro-stollende stoffen; chemotherapie verhoogt risico ook.
- Erfelijke stollingsstoornissen: Factor V Leiden, protrombine mutatie, antitrombine/proteïne C/S deficiëntie. Meestal alleen probleem in combinatie met andere risico's.
- Hormonen: anticonceptiepil (oestrogeen), hormoonvervanging.
- Leefstijl: roken, obesitas, onbeweeglijkheid.
- Familieanamnese: DVT/longembolie bij nabije familieleden.
Preventie bij verhoogd risico
- Vroeg mobiliseren na operatie.
- Compressiekousen (trombosestoepkousen) bij immobilisatie.
- Anticoagulantia (heparine, DOAC's) profylactisch bij hoge risico.
- Bij lange reizen: regelmatig lopen, knielheffen, voeten cirkelen, voldoende drinken, alcohol vermijden, compressiekousen overwegen.
- Roken stoppen, gewichtsverlies bij obesitas.
Symptomen: niet altijd duidelijk
Zwelling, pijn, warmte, roodheid in één been. Maar ~50% heeft geen symptomen. Bij twijfel: direct arts/SEH.