Pneumothorax = lucht tussen long en borstkas (pleurale ruimte). Normaal luchtdicht. Luchtinval → drukbalans verstoord → long (gedeeltelijk) instort → ademhalingsmoeilijkheden.

Oorzaken

• Trauma: Borstletsel, doorstekwonden (auto, geweld). Meest voorkomend.
• Spontaan: Verzwakt longvlies barst zonder trauma. Risico: lange, dunne mannen 20-40 jaar. Ook: emfyseemcyste barst, extreme druk (duiken, parachutespringen).

Symptomen

• Mild: Kortademigheid, borstpijn, beklemming, snelle ademhaling, min borstbeweging, droge hoest.
• Spanningspneumothorax (levensbedreigend): Bovenstaande ernstig + angst, zwakke pols, uitgetrokken halsaderen, luchtpijp afwijkend.

Diagnose

• Klinisch: verminderde longgeluiden (stethoscoop) aangedane zijde.
• Thoraxfoto: bevestigt + lokaliseert/grootte.
• Spanningspneumothorax: ECG (hartslag/kracht), bloedgassen (zuurstoftransport).

Behandeling

• Klein: observatie (lucht wordt opgebouwd, long geneest).
• Naald/aspierpuntie of thoraxdrain met klep (dagen) voor afzuigen.
• Spanningspneumothorax: acute thoraxdrain + hart/bloedgasmonitoring + eventueel pleurodese (pleurale lagen aan elkaar hechten) ter preventie recidief.