Prontalgine (Frankrijk, OTC) combineert paracetamol, codeïne (opioïde) en cafeïne voor spanningshoofdpijn. Synergie: codeïne versterkt paracetamol, cafeïne verhoogt absorptie en heeft vasculaire effecten. Maximaal paar dagen gebruiken.

Levertoxiciteit (hoofdrisico paracetamol)

• Acuut leverfalen: paracetamol = #1 oorzaak VS (Larson et al., Hepatology 2005: 42% gevallen, 63% narcotica combinaties)
• Drempel: Harvard → 5.000 mg/dag kan schadelen (≈10 tabletten Prontalgine). Gemiddelde overdosis patiënt: 24 g/dag (≈50 tabletten)
• Risicoverhogers: alcohol, vasten, malnutritie, leverziektes, CYP2E1 inducers (isoniazide, rifampicine)
• Symptomen: fasen – 1: misselijkheid/braken/diaforese (0-24u), 2: asymptomatisch/leverenzymen ↑ (24-72u), 3: ictus, coagulopathie, encefalopathie (72-96u), 4: herstel of dood
• Antidoot: acetylcysteine (IV/oraal) – meest effectief <8u na inname

Slapeloosheid (codeïne + cafeïne = dubbele adenosine blokkade)

• Codeïne: remt adenosine (slaapinitiator) via μ-receptor (Kelz & Moore, Anesthesiology)
• Cafeïne: adenosine receptor antagonist → ↓ slaapduur/onset, ↑ urineren (blaasvernauwing) (Mobb, Cellscience Reviews)
• Advies: niet 's avonds innemen

Misselijkheid (drie ingrediënten, drie mechanismen)

• Codeïne: CTZ stimulatie, vestibulair, maag/darm paralyse (Weissman, MCW)
• Cafeïne: directe maagirritatie, CNS stimulatie
• Paracetamol: alleen hoge doses

Met voedsel innemen vermindert GI klachten.

Codeïne-specifieke risico's

• Ultra-rapide metaboliseers (CYP2D6*1xN) → morfine toxiciteit (apnoe, dood) – waarschuwing kinderen <12j, post-tonsillektomie
• Verslaving/ontwenning bij langdurig gebruik
• Obstipatie

Prontalgine is effectief voor acute hoofdpijn, maar de combinatie verhoogt risico's boven monotherapie. Gebruik kortst mogelijke duur, laagste dosis, niet 's avonds, niet met alcohol, let op paracetamol-totaal uit alle bronnen.