Ringworm (tinea corporis) is een schimmelinfectie van de huid (dermatofyten: Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton) – geen worm. Zeer besmettelijk. Kenmerk: ringvormige, schilferende, jeukende plaat met actieve rand en helderder centrum. Behandeling: antifungale middelen. Bleichwater is niet standaard en potentiëel schadelijk.

Diagnose bevestigen

• Klinisch: ringvormige plaque, schilferende actieve rand, centrale clearing, jeuk.
• Differentiaal: nummulaire eczeem, psoriasis, granuloma annulare, erythema annulare centrifugum, Lyme (erythema migrans).
• Bevestiging: KOH-preparaat (microscopie: hyphen), schimmelschimmel (cultuur 2-3 weken), PCR (snel, soortbepaling). Huisarts / Huidarts.

Behandeling 1e keus: Topische antifungala (2-4 weken)

• Azolen: clotrimazol 1%, miconazol 2%, ketoconazol 2%, bifonazol 1% – 1-2x/dag, 2-4 weken (1 week na genezing door).
• Allylamines: terbinafine 1% crème/gel/spray – 1x/dag, 1-2 weken (fungicider, sneller).
• Andere: naftifine, ciclopirox, amorolfine.

Nystatine (Mycostatin®, Pedi-Dri®, Nystop®) is NIET effectief tegen dermatofyten (ringworm). Het werkt alleen tegen Candida (gisten). Gebruik voor ringworm = fout, verlies van tijd, risico op uitbreiding.

Systemische therapie (op recept)

• Indicatie: uitgebreid, haarstambetrokkenheid (tinea capitis/barbae), immuunsuppressie, topicaal gefaald.
• Terbinafine 250 mg 1x/dag 2-4 weken (1e keus).
• Itraconazol 200 mg 1x/dag 2-4 weken (puls-therapie mogelijk).
• Fluconazol 150-300 mg 1x/week 2-4 weken.
• Griseofulvine (ouder, minder effectief, langer).

Bleichwater (natriumhypochloriet) – WAARSCHUWING

• Bleichwater is een sterk oxidator – doodt bacteriën, virussen, schimmels in vitro.
• Op huid: caustisch, irritant, allergisch contacteczeem, chemische brandwonden, pigmentstoornissen.
• Verdunning (1:10 tot 1:100) vermindert toxiciteit maar ook effectiviteit.
• Geen standaardbehandeling, geen richtlijnondersteuning, niet aangeraden door dermatologen.
• Alleen in noodsituaties (geen toegang medicijnen) & extreme verdunning (0,005-0,01% actief chloor) op klein gebied, korte contacttijd, goed afspoelen – eigen risico.

Hygiëne & preventie (cruciaal bij besmettelijkheid)

• Huid droog & schoon houden.
• Eigen handdoek, kleding, beddengoed – wassen 60°C.
• Geen delen: handdoeken, kleding, schaar, scheermes, sportmateriaal.
• Droog goed na douchen (vooral vouwen, tussen teen).
• Schoenen/sokken dagelijks wisselen, antischimmeldroogmiddel in schoenen.
• Dieren controleren (kat/hond/rundvee) – zoönose mogelijk. Dierenarts.
• Sporthallen / zwembaden / kleedkamers: slippers dragen.

Wanneer naar huisarts / dermatoloog?

• Geen verbetering na 2 weken correcte topische therapie.
• Uitbreiding, vergroting, nieuwe plekken.
• Hoofdhuid (tinea capitis) – altijd systemisch.
• Nagels (onychomycose) – specifieke behandeling.
• Immuunsuppressie, diabetes.
• Diagnose onzeker.

Kernboodschap: Ringworm = schimmel → antifungale crème (terbinafine/azolen) 1e keus. Nystatine werkt niet. Bleichwater = gevaarlijk, niet effectief op huid. Hygiëne voorkomt herinfectie & verspreiding. Bij twijfel: huisarts/huidarts.