Spierverslappers (skeletspierrelachsmiddelen) voor acute spierspasmen/pijn. Niet alle patiënten reageren gelijk. Overzicht van vier veelvoorgeschreven middelen.

Cyclobenzaprine (Flexeril®)

Indicatie: acute spierspasmen (kortdurend), off-label: fibromyalgie, CVS. Bijwerkingen: slaperigheid, vermoeidheid, misselijkheid, spierzwakte, droge mond, diarree, gas. Allergie/waarschuwing: hallucinaties, donkere urine, dyspnoe, angio-oedeem. Contra-indicatie: recente infarct, arythmie, hartfalen, glaucoom, urineretentie, hyperthyreoidie. Structuur gerelateerd aan TCA's – niet combineren met MAO-remmers.

Carisoprodol (Soma®)

Indicatie: acute spierpijn/spasmen. Risico: verslavend (metabolit meprobamaat = barbituraat-achtig). Bijwerkingen: sterke sedatie, hoofdpijn, uitslag, duizeligheid, braken, tachycardie, onhandigheid. Allergie: brandende ogen, koorts, zwakte, dyspnoe. Contra-indicatie: zwangerschap/lactatie, nier/leverfalen, epilepsie. Interacties: benzodiazepines, alcohol, opioïden, antihistaminica.

Tizanidine (Zanaflex®)

Indicatie: spasticiteit (MS, ruggenmergletsel), spierspasmen. Opbouw: laag start, langzaam opscherpen (sedatie/duizeligheid). Verslaving: ja. Plots stoppen → reboud hypertensie, spasticiteit, angst, tachycardie, trillingen. Afbouwen verplicht.

Metaxalone (Skelaxin®)

Indicatie: spierspasmen/pijn, verbetering ROM. Voordeel: niet verslavend, snelle onset (1 uur). Bijwerkingen: braken, misselijkheid, hoofdpijn, nervositeit, irritabiliteit, duizeligheid, slaperigheid, ictus, uitslag, anemie. Contra-indicatie: leverfalen, alcohol, barbituraten.

Vergelijkingstabel

	Verslavend	Hoofd-BW	Contra-indicatie
Flexeril	Nee	Sedatie	Hart, glaucoom, MAO
Soma	Ja	Sedatie	Zwanger, nier/lever, epilepsie
Zanaflex	Ja	Sedatie, hypotensie	CYP1A2 remmers, QT verlenging
Skelaxin	Nee	GI, CNS	Lever, alcohol

Keuze: indicatie, comorbiditeit, verslavingsrisico, patiëntvoorkeur. Kortdurend gebruik (<2 weken) is standaard. Chronisch gebruik: herbeoordelen.