Tekens (teken) zijn bloedzuigende spintachtigen die ziekten kunnen overbrengen (Lyme, encefalitis, rickettsiose). Snelle, correcte verwijdering binnen 24 uur vermindert overdrachtrisico aanzienlijk.
Benodigdheden
- Fijne, puntige tekenpincet of tekenhaak (bijv. Tick Twister®, O'Tom). Geen gewone pincet (te breed, knijpt buik vol).
- Desinfectiemiddel (chlorhexidine, jodium, alcohol 70%).
- Handschoenen (optioneel), lupe (handig).
- Klein potje met alcohol om teken te doden na verwijdering.
Verwijderingsmethode (Geldig Voor Mens En Dier)
- Rustig blijven. Teken niet verontrusten (geen alcohol, ether, vaseline, nagellak, vuur, nagelknipper). Dit doet teken spugen → meer ziekteoverdracht.
- Grijp zo dicht mogelijk aan de huid (bij de monddelen, niet de buik).
- Trek rechtop, staande kracht, niet draaien/knikkeren. Bij haak: draai langzaam (zoals een bout) tot loslaat.
- Controleer: Zitten monddelen nog in huid? (Zwart puntje). Zo ja: pincet/naald (gesteriliseerd) verwijderen. Laat arts doen als diep/onzeker.
- Desinfecteer de bijtplek grondig.
- Bewaar teken in alcoholpotje (datum, locatie, lichaamsplaats noteren) voor eventuele PCR-test bij klachten.
Na-Verloop Controleren (4-6 Weken)
- Erythema migrans (ringvormige rode vlek, uitstraalend, >5 cm): Kenmerkend voor Lyme. Direct huisarts → antibiotica (doxycycline/amoxicilline) 10-21 dagen.
- Andere symptomen: koorts, gewrichtspijn, zenuwklachten (gezichtsverlies, beroerteklachten), hartritmestoornissen, extreme vermoeidheid.
- Zonder ring: toch arts raadplegen bij onverklaarbare klachten na tekenbeet.
Preventie
- DEET (30-50%) of icaridine (20%) op blootgestelde huid.
- Permethrine-behandelde kleding (uitdoor).
- Lange broek in sokken, lichtkleurige kleding (teken zichtbaarder).
- Na buitenzijn: hele lichaam controleren (knieholten, bilnaad, schaam, oksels, achter oren, haren, navel). Douchen helpt losse teken verwijderen.
- Tuinkleding apart wassen (60°C) / droger.
