Een vergrote of harde prostaat betekent niet per se kanker. Drie hoofdvormen:

1. Goedaardige prostaathyperplasie (BPH)

Meest voorkomend (>50% mannen >60 jaar). Prostaat zwelt door hormonale veranderingen (DHT). Symptomen: moeite plasen, zwakke straal, nachtelijk plassen, druknagevoel. Geen pijn. Behandeling: α-blokkers (tamsulosine), 5-α-reductase remmers (finasteride), operatie (TURP, HoLEP).

2. Prostatitis (prostaatontsteking)

• Acute bacteriële: Plotselinge koorts, kouderillingen, hevige perineale/pijn bij plassen, braken. Spoed! Antibiotica (fluoroquinolonen, cotrimoxazol) 4-6 weken.
• Chronisch bacteriële: Terugkerende UWI, pijn perineum/onderrug, geen koorts. Lange antibiotica kuur.
• Chronisch bekkenpijnsyndroom (CP/CPPS): Pijn >3 maanden, geen bacteriën in urine/sperma. Multidisciplinair: fysio, pijnstillers, α-blokkers, psychologische ondersteuning.

3. Prostaatkanker

Vaak asymptomatisch vroege stadia. Harde, knobbelige prostaat bij digitale rektale onderzoek (DRE). Verhoogde PSA. Diagnose: MRI, biopsie. Behandeling: actieve surveillance, operatie, bestraling, hormonetherapie, chemotherapie.

Wat nu?

Ga naar de huisarts/urologe. DRE, PSA-bloedtest, urineonderzoek, eventueel MRI/biopsie. Zelfvoelen per rectum is onbetrouwbaar. Vroegtijdige detectie redt levens.