Wat is vingerartrose?

Degeneratieve gewrichtsziekte van de MCP-, PIP- en DIP-gewrichten. Kenmerken: pijn, stijfheid (ochtend), zwelling, knopen (Heberden = DIP, Bouchard = PIP), afwijkende stand (ulnaire deviatie), krachtsverlies. Vroegtijdig ingrijpen kan verloop vertragen.

Behandeltraject (stapsgewijs)

1. Relatieve rust (3–5 dagen): handspalk/orthese (met name nachts) → vermindert belasting, ontlasting.
2. NSAID's: ibuprofen 400 mg of naproxen 250 mg 3–4×/dag (max 5–7 dagen zelfzorg). Topicaal (gel/zalf) minder bijwerkingen.
3. Koudtherapie (acute fase): ijspak (in theedoek) 10–15 min, 3–4×/dag op pijnlijke gewrichten. Vermindert zwelling/pijn.
4. Warmtetherapie (subacruut/chroonisch): warmkussen/paraffinbad 15–20 min, 2–3×/dag → verbetert stijfheid, bloeddoorstroming.
5. Oefentherapie (NAALD bij zwelling afgenomen):
   • Strekken: vingers gestrekt, bij elkaar, 15–30 sec vasthouden.
   • Buigen: vingertoppen naar handpalm (eeltzone), 10×.
   • Duim naar elke vinger top (O-vorm), 10× per vinger.
   • Hand plat op tafel, vingers afzonderlijk oplichten, 10×.
   • 2×/dag, 20 herhalingen totaal.
6. Corticosteroïde-injectie (arts): bij hevige inflammatie in 1–2 gewrichten. Snelle verlichting, max 3–4×/jaar per gewricht.

Supplementen (bewijs gemengd, veilig)

• Glucosamine 1500 mg + chondroitine 1200 mg/dag → kan pijn/verloop gunstig beïnvloeden (nieuwere studies: modest effect).
• Omega-3 (EPA/DHA 1–2 g/dag) – anti-inflammatoir.

Als conservatief faalt

• Prolotherapie (irriterende injectie → collageenproductie, versterking banden) – bewijs beperkt.
• Operatie: arthrodese (verstijving) of arthroplastiek (gewrichtsvervanging) – alleen bij ernstige pijn/functieverlies.

Waarschuwing

**Nooit oefenen doorheen pijn/zwelling.** Eerst rust/koelen/NSAID's. Fysio/handtherapeut begeleidt opbouw.