Een geklemde vinger in een autodeur is een veelvoorkomende crush injury. De kracht kan leiden tot zachteweefelschade, fractuur (tuinierfractuur / Seymour fractuur), subunguaal hematoma, nagelbedletsels, luxatie. Snelle, correcte eerste hulp beperkt schade.
Directe eerste hulp (PEACE & LOVE)
- Protection: Vinger niet belasten. Buddy-taping aan buurvinger (alleen als geen misstand).
- Elevation: Hand boven hartniveau (kussen, sling).
- Avoid anti-inflammatories (eerste 48u): Paracetamol 1g 4x/dag voor pijn. NSAID's later.
- Compression: Lichte elastische verbinding (niet strak – check capillair vultijd < 2 sec).
- Education: Informatie over verloop, rode vlaggen.
Subunguaal hematoma (bloed onder nagel)
- Klein (< 25% nagel), pijnloos: Afwachten, nagel groeit uit (3-6 maanden).
- Groot (> 50%), spannend, pijnlijk: Trepanatie (arts/verpleegkundige) – verwarmde naald (18-20G) of electrocauter door nagelplaat → directe drukverlaging. Binnen 24-48u meest effectief.
- Nagel kan loskomen / afvallen → nieuwe groeit onder door (3-6 mnd teen, 6-12 mnd vinger). Bescherm nagelbed met niet-aanhechtend verband (Jelonet, Mepitel).
Rode vlaggen → direct SEH/handchirurg
- Open fractuur (bot zichtbaar)
- Misstand, abnormale rotatie, verkorting
- Geen puls / bleke / koude vingertop (vasculaire schade)
- Gevoelloosheid / tingeling (zenuwschade – digitale zenuw)
- Seymour fractuur (fractuur distale phalanx + nagelbedletsels + extensieapparaat ruptuur) – operatief.
- Kinderen: groeiplek (Salter-Harris) betrokkenheid → röntgen altijd.
Follow-up & herstel
- Röntgen bij twijfel fractuur (AP, lateraal, schuin).
- Bewegingsherstel: actieve ROM oefeningen zodra pijn toelaat (DIP, PIP, MCP).
- Versterking: theraputty, handgripper, later functioneel.
- Nagelverzorging: kort knippen, vochtige crème, bescherming.
- Zwart gekleurde nagel (gedroogd bloed) = onschadelijk, cosmetisch. Nagellak ofverband.
Preventie
- Zelfsluitende deursloten / zacht-afsluiters (soft-close)
- Kinderen leren: vingers vrij bij sluiten deuren, niet in deuropening steken
- Aandacht bij beladen/uitladen auto, winderige omstandigheden
- Handen zichtbaar houden bij sluiten kofferbak/deuren
