Gezondheid en ziekte gezondheid logo
Ziekten en verwondingen

Wanneer is een koortsblaasje niet meer besmettelijk? Stadia, besmettelijkheid en preventie

Koortsblaasjes (herpes labialis, HSV-1) zijn besmettelijk zolang er actieve virusdeeltjes in de letsels/zweer zijn. De piekbesmettelijkheid is tijdens de ulcus/weep-fase. Na korstvorming en epithelialisatie daalt risico drastisch, maar asymptomatische uitscheiding blijft mogelijk.

Besmettelijkheid per stadium

Praktische regels

  • Besmettelijk zolang zichtbaar letsel (blaasje/ulcus/korst) aanwezig is.
  • Geen kussen, geen deelen: lipbalm, bestek, glazen, handdoeken, scheermessen.
  • Handen wasen na aanraking (water/zeep of alcoholgel).
  • Zonbescherming lippen (SPF 30+) – UV trigger.
  • Antivirale creme (aciclovir/penciclovir) in prodromale fase → korst eerder, korter besmettelijk.
  • Oraal antiviraal (valaciclovir 2g 2x/1d) bij frequente recidieven → profylaxe 500mg 1x/dag.

Mythes & feiten

  • ❌ "Geen blaasje = niet besmettelijk" – vals. Asymptomatische uitscheiding voorkomt (10-20% dagen), maar risico laag.
  • ❌ "Antibiotica helpen" – vals, virale oorzaak.
  • ✅ "Vroeg behandelen = korter besmettelijk" – waar.

Speciale groepen

  • Immunocompromitteerd: langer besmettelijk, ernstiger, antiviraal altijd.
  • Nieuwgeborenen: neonataal herpes = levensbedreigend. Moeder met actief letsel: geen kussen baby, handen wasen, masker.
  • Eczema: risico op eczema herpeticum (dissemineerd) – direct antiviraal.

Gezondheid en Ziekte © https://www.gezond.win

StadiumDagenBesmettelijkheidReden
Prodromaal (tinteling)1-2Laag-matigVirus begint repliceren, nog geen open letsel.
Vesikel (blaasjes)2-4HoogVloeistof rijk aan virionen.
Ulcus/weep (open, nattend)4-5Zeer hoogDirect contact met serum/virus.
Korst (droog)5-8LaagKorst is barrière, virus inactiviteit.
Genezing (huid hersteld)8-14Zeer laag/afwezigEpithelium intact.