Wat is bariumsulfaat?

Een radiopaque contrastovermiddel (Röntgen-ondoorzichtig) voor beeldvorming van het maag-darmkanaal. Oraal (slokdarm, maag, dunne darm) of rectaal (distale dunne darm, colon). Zelf wordt het slecht geabsorbeerd, maar additieven in de suspensie wél.

Bekende allergene additieven

• Natriumcarboxymethylcellulose (CMC): Verdikkingsmiddel. Case: 63-jarige vrouw, anafylaxie na bovenste GI-onderzoek (NEJM, 1997).
• Glucagon: Wordt soms IV gegeven om spierspanning te verminderen tijdens onderzoek – kan allergie triggeren.
• Latex: In handschoenen of klysma-ballonnen van het medische team.
• Andere: smaakstoffen (framboos), conserveermiddelen (kaliumsorbaat), emulsifiers (simethicon), zoetstoffen.

Frequentie & risicofactoren

• Zeer zeldzaam: ~1 op 750.000 onderzoeken (Encyclopedia of Diagnostic Imaging).
• Hoger risico bij: astma, hooikoorts, eerdere allergie op contrast/bariumsulfaat/additieven.
• Niet te voorspellen wie reageert – radiologieafdelingen zijn voorbereid op anafylaxie.

Symptomen van allergische reactie

• Netelroos, jeuk
• Keelzwelling, slik-/ademhalingsmoeilijkheden
• Snelle hartslag, opwinding, verwarring
• Huiduitslag, angio-oedeem

Actie: Direct melden aan radioloog/verpleegkundige of naar SEH – kan levensbedreigend zijn.

Voorbereiding voor patiënten met risico

• Informeer radiologieafdeling vooraf over allergieën/astma.
• Voorbelasting met antihistaminica/corticosteroïden mogelijk (protocol per ziekenhuis).
• Alternatief contrast (jodiumgehalte) of ander beeldvormingsmodus (MRI, echo) overwegen.

Conclusie

Bariumsulfaat zelf is veilig en biologisch inert. Het risico zit in de formulering (additieven) of latex in materialen. Bij bekende allergieën: altijd melden bij afspraak. Radiologieteams zijn getraind voor acute anafylaxiebehandeling.