Waarom buffers?

Bloed-pH moet 7,40 ± 0,05 blijven. Zuren/basen veranderen pH. Buffers neutraliseren door H⁺ op te nemen of af te geven.

1. Eiwitbuffersysteem (belangrijkst)

• Eiwitten (vooral hemoglobine in rode bloedcellen, plasma-eiwitten) zijn ampholieten: hebben zure (COOH) en basische (NH₂) groepen.
• Intracellulair (Hb) > extracellulair (plasma).
• Voorbeelden: 0,1 M NaH₂PO₄ pH 6,2 (activeringsbuffer), PBS pH 7,4 (koppelingsbuffer), PBS+1% BSA pH 7,4 (assaybuffer).

2. Fosfaatbuffersysteem

• Bestand uit H₂PO₄⁻ (dihydrogenfosfaat) en HPO₄²⁻ (waterstoffosfaat).
• pH daalt (<7,4): HPO₄²⁻ + H⁺ → H₂PO₄⁻.
• pH stijgt (>7,4): H₂PO₄⁻ → HPO₄²⁻ + H⁺.
• Belangrijk in urine en intracellulair; in bloed minder dominant dan bicarbonaat.

3. Bicarbonaatbuffersysteem (hoofd extracellular)

• CO₂ + H₂O ⇌ H₂CO₃ ⇌ H⁺ + HCO₃⁻.
• Longen reguleren CO₂ (ademhaling), nieren HCO₃⁻ (retentie/uitscheiding).
• Neutraliseert maagzuur in duodenum (via pancreas), regelt zuur-base balans, transporteert CO₂.

Samenwerking

De drie systemen werken simultaan: eiwitten (directe binding), fosfaat (intracellulair/urine), bicarbonaat (extracellulair, long/nier gereguleerd). Samen bewaken ze de vitale pH-constante.