Hoe elektrolyten aanvallen kunnen triggeren

Epileptische aanvallen ontstaan door abnormale, hypersynchrone neuronale ontladingen. Plotselinge verschuivingen in elektrolyten (vooral **natrium**) verstoren de osmotische balans → celswelling of -krimp → neuronale destabilisatie.

Waterbalans en natrium

• Totale lichaamsvocht: ~70% gewicht. Verdeeld over ICF (2/3) en ECF (1/3: interstitieel + plasma).
• Na⁺ is **hoofdelektrolyt die water aantrekt** (osmotische kracht). Beweegt niet vrij tussen compartimenten.

Hypernatriëmie (hoge Na⁺)

• Oorzaak: waterverlies (diarree, zweet, diabetes insipidus) of te weinig drinken.
• Water trekt uit cellen → **hersencellen krimpen** → mechanische stress op neuronen → aanvallen.
• Correctie: **langzaam** (max 0,5 mmol/L/uur) via orale/IV hypotone vloeistoffen. Snelle correctie → hersenoedeem → aanvallen.

Hyponatriëmie (lage Na⁺)

• Oorzaak: wateroverload (polydipsie, SIADH), natriumverlies (diuretica, braken, zweet), hart/nierfalen.
• Water trekt in cellen → **hersencellen zwellen** → intracraniële drukstijging → aanvallen.
• Correctie: **beperk waterinname, stimuleer urineproductie** (furosemide + zout), **geen snelle Na⁺ toediening** (risico op centrale pontiene myelinolyse).

Beheerprincipes

• **Voorkom snelle shifts** – hersenen kunnen niet acclimatiseren.
• Monitor frequent (elk 1-2u bij acute correctie).
• Onderliggende oorzaak behandelen (SIADH → vloeistofrestrictie; diabetes insipidus → desmopressine; nierfalen → dialyse).

Conclusie

Zowel **hyper- als hyponatriëmie** kunnen epileptische aanvallen veroorzaken via celtvolumeveranderingen. **Langzame, gecontroleerde correctie** is de gouden standaard. Preventie: adequate hydratatie, elektrolytmonitoring bij risicopatiënten.