Ultrasone therapie (UT) gebruikt hoogfrequente geluidsgolven (0,8–3 MHz) om diepe weefsels te verwarmen en de genezing van weke-deelletsels te versnellen. Het is een standaardmodality in sportfysiotherapie en revalidatie. De effectiviteit hangt sterk af van de juiste instelling van parameters.

Kernparameters

Parameter	Eenheid	Bereik	Effect
Frequentie	MHz	1 MHz (diep, ~5 cm) / 3 MHz (oppervlakkig, ~1–2 cm)	Bepaalt penetratiediepte. 1 MHz voor spieren/pezen diep; 3 MHz voor oppervlakkige structuren (pezen, ligamenten, capsula).
Inschakelduur (Duty Cycle)	% / modus	Continue (100%) = thermisch / Gepulsteerd (10–50%) = niet-thermisch (mechanisch)	Continue: verhoogt weefseltemperatuur → verhoogde circulatie, extensibiliteit collageen, pijnverlichting. Gepulsteerd: celactiviteit, eiwitsynthese, ontzundingsmodulatie zonder verwarmen.
Intensiteit	W/cm²	0,3 – 3,0 W/cm² (SATA: ruimtelijke gemiddelde)	Energieflux. Hoger = sterker effect, maar risico op oververhitting/branden. Start laag, bouw op.
Duur	minuten	5–10 min per behandelzone	Afhankelijk van grootte zone, frequentie, intensiteit. 1 MHz → 8–10 min; 3 MHz → 3–5 min.
Frequentie van behandelingen	x/week	3–5x per week, 1–2 weken (acute) tot 3–4 weken (chronisch)	Cumulatief effect. Rustdagen tussen sessies.

Couplantmedium

Gel of water is verplicht. Lucht geleidt ultrasoon niet. Zorg voor voldoende gel, geen luchtbellen, continue beweging van applicator (4–5 cm/s).

Indicaties (Sportgerelateerd)

• Tendinopathieën (Achilles, patella, rotatormanschet)
• Bursitis (schouder, heup, elleboog)
• Lage rugpijn (facetten, sacroiliakaal)
• Spierzerringen (graad 1–2)
• Ligamentaire verstuikingen
• Littekenweefseladhesies
• Fonoforese: medicijn (bijv. hydrocortison, NSAID-gel) introduceren via ultrasoon.

Contra-indicaties (Absoluut)

• Maligniteit (primair/metastasen) in behandelzone
• Actieve infectie / tuberculose
• Diepe veneuze trombose (DVT) / tromboflebitis
• Vruchtbaarheid/zwangerschap (buik/rug/pelvis)
• Pacemaker / ICD (risico op interferentie)
• Epifyseplaten bij kinderen (groeiplaten)
• Zenuwschade / neuropatie in zone
• Recente fractuur (< 6 weken)
• Slecht vaatstelsel / hemofilie

Relative contra-indicaties / Voorzorg

• Metalimplanten in zone (reflectie/oververhitting) – gebruik gepulsteerd, lage intensiteit.
• Gevoelige huid, allergie voor gel.
• Cognitieve beperking (kan pijn niet signaleren).

Evidence-based Notitie

Systematische reviews (Cochrane, 2017; 2021) tonen gemengde bewijslage. UT kan nuttig zijn als adjuvans bij oefentherapie, niet als monotherapie. Clinische redenering en patiëntgerichte doelen zijn leidend.