Wat is epilepsie?
Een hersenaandoening met herhaalde, onvoorziene aanvallen door abnormale elektrische activiteit. Diagnose na ≥2 onvoorziene aanvallen (Mayo Clinic).
Types aanvallen en symptomen
Focale (partiële) aanvallen
- Eenvoudig: Geen bewustzijnsverlies. Veranderde waarnemingen (geur, smaak, geluid), emoties, tintelingen, schokken in ledematen.
- Complex: Bewustzijnsverlies. Automatische bewegingen: handen wringen, kauwen, slikken, rondlopen.
Gegeneraliseerde aanvallen
- Absence (petit mal): Secondenlange bewusteloosheid, staren, knipperen, kleding trekken.
- Myoclonisch: Plotse schokken armen/benen (als elektrische schok).
- Atonisch (valaanval): Plotse spierontspanning → vallen.
- Tonisch-clonisch (grand mal): Versteviging → bewusteloosheid → ritmisch trillen/schudden ledematen. Meest herkenbaar.
Diagnostiek
- Anamnese + lichamelijk/neurologisch onderzoek.
- EEG (elektro-encefalogram): Goudstandaard. Meet hersengolven via elektroden op hoofd. Pijnloos, niet-invasief. Soms met sleepdeprivatie of stroboscooplicht.
- CT-scan of MRI: uitsluiten structurele oorzaken (tumor, bloeding).
- Bloedonderzoek: metabolische/infectieuze oorzaken.
Behandeling en leven met epilepsie
- Medicatie (AED's): Eerste keuze. Type afhankelijk van aanvalsotype. Meestal goed beheersbaar. Bijwerkingen (slaperigheid, duizeligheid) verdwijnen meestal.
- Combinatietherapie bij monotherapie falend.
- Chirurgie: Alleen bij medicamentenresistente epilepsie met duidelijke focus, na risico-baten analyse.
- Leefstijl: Regelmatig slaap, stressbeheer, alcoholmatiging, medicamententreue.
Mythes en feiten
Epilepsie ≠ laag IQ of ongeschiktheid. Mensen met epilepsie studeren, werken, trouwen, krijgen kinderen. Educatie van omgeving is cruciaal voor eerste hulp en sociale acceptatie.
