Gezondheid en ziekte gezondheid logo
Voeding

Groenten en fruit: vitamines, mineralen en gezondheidsvoordelen

Waarom 5–9 porties per dag?

Leveren vitamines, mineralen, antioxidanten, vezels, fytochemicaliën. Verlagen risico op CVD, diabetes type 2, kanker, obesiteit. Verbeteren spijsvertering, immuunfunctie, cognitieve gezondheid.

Vetoplosbare vitamines (A, D, E, K) in groente/fruit

  • A (β-caroteen): wortel, zoete aardappel, boerenkool, spinazie, papaya, mango, meloen.
  • E: avocado, noten, zaden, olijfolie (fruit/vetbronnen).
  • K: bladgroenten (boerenkool, spinazie, raapgreens, Chinese kool), broccoli, spruitjes.
  • D: nauwelijks in planten (alleen verrijkt/zwammen na UV).

Wateroplosbare vitamines (B-complex, C)

  • C: citrus, kiwi, paprika, aardbei, ananas, broccoli, bloemkool, spruitjes, spinazie.
  • B6, B9, B12: bladgroenten, peulvruchten, avocado, bananen, volkoren. B12 alleen in dierlijke/verrijkte.

Belangrijke mineralen

MineralFunctieTop bronnen (groente/fruit)
KaliumBloeddruk, hartslag, vochtbalansBanaan, dadels, rozijnen, kersen, grapefruit, zoete aardappel, wortel, limabonen, gekookte bladgroenten
CalciumBotten, tanden, spieren, zenuwenBramen, moerbeien, dadels, sinaasappel, papaya, zoete aardappel, spinazie, artisjok, pompoen
IJzerZuurstoftransport, energieZwarte bessen, dadels, moerbeien, rozijnen, frambozen, bramen, spinazie, artisjok, pompoen, kikkererwten

Tips voor maximaal voordeel

  • Eet de regenboog: elk kleur = andere fytochemicaliën.
  • Rauw + gekookt gevarieerd (somige vitamines verhogen bij koken, bv. lycopeen in tomaten).
  • Combineer plantbased ijzer met vitamine C (citroensap op spinazie).
  • Onbeschild waar mogelijk (schil = vezels + antioxidanten).
  • Koop lokaal & seizoensgebonden voor maximale versheid.

Gezondheid en Ziekte © https://www.gezond.win