Een percutane endoscopische gastrostomie (PEG) of jejunostomie (PEJ) is een levensreddende toegang voor voeding. De stoma (inbrengplaats) is een kwetsbare plek voor infectie. Vroege herkenning en correcte zorg voorkomen complicaties (cellulitis, abces, sepsie, graanvliesvorming, sondeverlies).

Infectie herkennen (infectiegradatie)

Dagelijkse stoma-zorg (preventie = beste behandeling)

1. Handhygiëne: Was handen 30 sec zeep/water OF alcoholgel. Handschoenen optioneel
2. Verwijder oud verband (bevochtig met NaCl 0,9% als kleeft)
3. Inspecteer: Huidkleur, vocht, geur, sondepositie (externe lengte meten & noteren)
4. Reinig: Steriele compres + NaCl 0,9% of lauwwarm water + milde zeep. Van centrum naar buiten. Geen schrobben.
5. Droog: Steriele compres, tamponeren
6. Behandeling (indien graad 1–2): Zilverhoudend verband (Acticoat, Aquacel Ag) OF jodium 1% gel/creme OF medische honing (Medihoney). Geen zalf op sonde (verstopt gat)
7. Nieuw verband: Non-adherent compress + fixatie (foam, hydrocolloïde, of gipsmanschet bij onrustige patiënten)
8. Sonde fixeren: Externe fixatie (plaster, bridle) – trek op sonde = traumatisatie stoma
9. Roteren: 360° draaien 1x/dag (voorkomt adherentie, necrose)
10. Voeding: Flush 30–50 ml water na elke voeding/medicatie

Specifieke situaties

• Granulatieweefsel (overgranulatie): Zilververband, zoutcompressen, of arts: zilver-nitraat cauterisatie / topicaal corticosteroïde
• Sondeuitval: Binnen 1–2 uur nieuwe sonde plaatsen (stoma sluit snel) – SEH/endoscopie
• Grave sonde: Ballon gevuld? Check volume. Ballon defect? Nieuwe sonde.

Multidisciplinair

Huisarts, thuiszorgverpleegkundige, diëtist, PEG-verpleegkundige, gastro-enteroloog. Goede communicatie = minder complicaties.

Stoma-zorg is een dagelijkse ritueel. Consistentie, hygiëne, observatie. Een gezonde stoma is een levenslijn.