Volgens de Centers for Disease Control and Prevention (CDC) zou tegen 2050 één op de drie Amerikaanse volwassenen diabetes kunnen ontwikkelen. Een van de meest effectieve levensstijlmaatregelen om dit te voorkomen is regelmatige lichaamsbeweging – of het nu aeroobe activiteiten zijn of krachttraining. Onderzoek toont aan dat sporten een groter beschermend effect heeft dan alleen dieetaanpassingen of gewichtsverlies, met name bij mensen met een hoog risicoprofiel.

Impact op de bloedglucoseregulatie

Beweging maakt skeletspieren gevoeliger voor insuline, het hormoon dat cellen aanwijst om glucose op te nemen. Hierdoor wordt glucose sneller uit het bloed naar de spieren getransporteerd, waar het tijdens inspanning als brandstof dient. Bovendien verbetert lichamelijke activiteit de bloeddoorstroming van de spieren, wat de glucose-opname verder vergemakkelijkt. Bij ouderen is een verminderde insulinegevoeligheid vaak het gevolg van inactiviteit en kan deze gemakkelijk worden omgekeerd door weer te beginnen met sporten.

Er bestaat bovenaan een alternatief metabolisch pad, gestuurd door het enzym AMP-kinase, dat glucose zonder bemiddeling van insuline uit het bloed naar de cellen kan verplaatsen. Dit is cruciaal voor mensen met insulineresistentie. Beweging verhoogt de activiteit van AMP-kinase, wat bijdraagt aan een betere glucoseregulatie.

Effecten op de vetstofwisseling

Het opslagpatroon van vet speelt een grote rol in gezondheidsrisico's. Buikvet, en met name visceraal vet rond de organen, wordt geassocieerd met verhoogde triglyceriden, hoge bloeddruk en verhoogde bloedsuikers. Goed nieuws: lichaamsbeweging stimuleert preferentieel de afbraak van buikvet en verkleint ook de omvang van onderhuidse vetcellen.

Veranderingen in spierfysiologie

Spiervezels passen zich aan training aan door gevoeliger te worden voor insuline, een hogere capillaire dichtheid te krijgen en een betere bloedtoevoer te ontwikkelen. Dit leidt samen tot lagere bloedsuikerspiegels en een verminderd diabetesrisico. De voordelen van sporten zijn niet cumulatief; ze moeten doorlopend worden onderhouden, net als een gezonde dieet. Wel blijft de verhoogde spiermassa op de lange termijn een hogere basale vraag naar glucose, zelfs in rust.