Naar een persoonlijk voedingsplan
Gezond dieet > vit/min + caloriebalans. *Type* koolhydraat/eiwit beïnvloedt gezondheid. Diëtist helpt met maatwerk.
Basis: calorieën per gram
Beide ~4 kcal/g (USDHHS 2010). Eiwit = essentieel. Koolhydraten = niet essentieel (lichaam maakt ze), maar *hoofdenergiebron* voor gezonde volwassenen.
Metabolisch typen (Wolcott & Fahey)
- Carbo-type: kleine porties over dag, drukke/energieke mensen
- Eiwit-type: grote eetlust, verlangen naar zout/vet
Dieetadvies per type
- Carbo-type: mager eiwit ipv vet vleig, gevarieerde koolhydraten (fruit, groenten, volkoren)
- Eiwit-type: hoog-eiwit/laag-koolhydraat OF matig/matig OF laag-eiwit/hoog-koolhydraat. Mix: eiwitrijk/vetrijk + eiwitrijk/vetarm + gezonde koolhydraten
AMDR (Acceptable Macronutrient Distribution Ranges)
Eiwit: 10–35% calorieën. Koolhydraten: 45–65%. Binnen AMDR → gezond gewicht, lager chronisch ziekterisico (hart).
Eiwitkwaliteit & koolhydraattypes
- Hoogwaardig/compleet: soja + alle dierlijke (vlees, pluimvee, melk, eieren)
- Onvolledig: groenten, granen, bonen, noten
- Eenvoudige koolhydraten: sucrose, fructose, lactose
- Complexe: zetmeel (aardappel, pasta, rijst), oligosacchariden (bonen)
- Vezels (geen calorieën): oplosbaar (bonen, fruit, haver) → cholesterol↓/hart; onoplosbaar (groenten, tarwe) → obstipatie/diverticulitis↓
Gezondheidsrisico's
Vet vlees, gehuid pluimvee, volvet zuivel = hoogwaardig eiwit MAAR hoog verzadigd vet/cholesterol → LDL↑ → hartrisico. Voedzame koolhydraten: vetvrije zuivel, volkoren, fruit, groenten, bonen. Dieetvezels: obstipatie↓, diabetes type 2↓, cholesterol↓.
