De Tolerable Upper Intake Level (UL) is de hoogste dagelijkse inname die voor bijna iedereen veilig is. Vastgesteld door het Food and Nutrition Board (Institute of Medicine). Overschrijding → risico op toxiciteit. Overzicht per vitamine.

Vitamine A (retinol/retinylesters)

• UL: 3000 µg RAE/dag (10.000 IE) volwassenen.
• Risico's: leerschade, hoofdpijn, misselijkheid, wazig zien, huidafwijkingen, zenuwstoornissen, teratogeen (zwangerschap).
• Via voeding alleen moeilijk te halen; let op multivitamines + leverconsumptie.
• Carotenoïden (β-caroteen): geen UL – veilige bron.

Vitamine D

• UL: 50 µg/dag (2000 IE) – IOM 2010; Endocrine Society: 10.000 IE veilig voor volwassenen.
• Toxiciteit: hypercalciëmie → nierstenen, vaatverkalking, nierschade, hartritmestoornissen, verwardheid.
• Symptomen: misselijkheid, braken, polydipsie, polyurie, anorexie.

Vitamine E (α-tocoferol)

• UL: 1000 mg/dag (1500 IE natuurlijk / 1100 IE synthetisch).
• Hoofdrisico: verhoogde bloedingsneiging (remming trombocytenaggregatie) – gevaarlijk bij bloedverdunners (warfarine, DOAC's, aspirine).
• Overmaat voornamelijk via supplementen/verrijkte voeding.

Vitamine C

• UL: 2000 mg/dag.
• Wateroplosbaar → overtollig = urine, maar hoge doses → diarree, opgeblazen gevoel, nierstenen (oxalaat), ijzeroverlading (verhoogde opname), verminderde B12-beschikbaarheid, tandglazuurerosie.

B-complex: differentiële UL's

Vitamine	UL	Toxiciteitssymptomen
Niacine (B3)	35 mg/dag (nicotinezuur/nicotinamide)	Flush (roodheid/jeuk gezicht/nek), levertox >500 mg, GI-klachten
Vitamine B6	100 mg/dag	Sensorische neuropathie (tintelingen, verbranding, gevoelsverlies) – deels onherstelbaar
Foliumzuur (B9)	1000 µg/dag (synthetisch)	Maskert B12-tekort (neurologische schade), mogelijke kankerstimulering, zenuwklachten
B1, B2, B5, B7, B12	Geen UL	Geen bekende toxiciteit bij hoge inname

Praktische regels

1. Dieet levert nooit toxische doses.
2. Supplementen: check of som van alle bronnen (multi + losse + verrijkte voeding) < UL blijft.
3. Kies multivitamine met doses rond 100% ADH, geen megadoses.
4. Laat bloed testen bij twijfel (25(OH)D, B12, foliumzuur, ferritine).
5. Zwanger: extra voorzichtig met A (retinol), D, E, B6.

Vitamines zijn krachtig – respecteren de grenzen houdt je gezond.