Vitamine B12 (cobalamine) is uniek onder de B-vitaminen: het wordt jarenlang in de lever opgeslagen (3–5 jaar voorraad). Tekorten zijn daardoor zeldzaam, maar ernstig wanneer ze voorkomen. Hoe test je adequaat, en wat betekenen de waarden?

Serum B12-test: standaard maar beperkt

• Nuchter 6–8 uur; meld medicijnen (colchicine, neomycine, PAS, fenytoïne beïnvloeden resultaat).
• Referentiewaarde: 200–900 pg/mL (148–664 pmol/L).
• < 200 pg/mL = tekort (gevoeligheid ~95%).
• 200–500 pg/mL bij ouderen = functioneel tekort (verhoogd MMA/homocysteïne).
• >900 pg/mL: kan wijzen op leverziekte, myeloproliferatieve aandoening, nierfalen – geen overdosering door supplementen.

Schilling-test: absorptiecapaciteit meten (historisch)

Vierfasen test met radioactief B12:

1. Orale radioactief B12 → 1u later IM B12 (flushing dose) → 24u urineverzameling. Normaal: 8–40% excretie.
2. Als abnormaal: herhalen met intrinsieke factor (IF) → normalisatie = pernicieuze anemie (geen IF).
3. Als nog abnormaal: 2 weken antibiotica (bacteriële overgroei?) + B12.
4. Als nog abnormaal: pankreasenzymen + B12 (pancréatische insufficientie?).

Opmerking: Schilling-test is in veel landen vervangen door MMA/homocysteïne + IF-antistoffen/anti-pariëtaalcel antistoffen.