Pancreatitis: Waarom Dieet Cruciaal Is
Pancreatitis (ontsteking alvleesklier) is pijnlijk en kan leiden tot diabetes, malabsorptie, chronische pijn. De Mayo Clinic benadrukt: dieet is de hoeksteen van herstel en preventie van recidieven. Doel: alvleesklier ontlasten, inflammatie verminderen, voedingzekerheid waarborgen.
De Twee Non-Negotiables
- Stop met alcohol. #1 oorzaak acute/chronische pancreatitis. Elke hoeveelheid schaadt.
- Stop met roken. Verhoogt risico op pancreascancer, verergeret inflammatie, vermindert bloeddoorstroming.
- Hulp nodig? Huisarts, verslavingszorg, steungroepen (online/fysiek), medicatie (varenicline, naltrexon).
Dieetprincipes: Laagvet, Hoogvoedingsrijk
Basisfundament (Elke Dag)
- Vers fruit & groenten: 500-800g/dag. Top 3 (Mayo): spinazie, bosbessen, rode druiven (ijzer, B-vitaminen, antioxidanten).
- Volle granen: Haver, quinoa, bruine rijst, boekweit, gierst, volkoren pasta/brood.
- Mager eiwit: Kip, kalkoen, vis (wit/vet), tofu, tempé, bonen/peulvruchten (goed verdragen), eiwitten (max 3-4/week).
- Geen rood vlees, worst, bacon, varkensvet, gehakt met vet.
Zuivel: Kies Slim
- Vermijd: Volle melk, room, boter, harde kaas, kwark (volvet) - hoog vet = alvleesklier stimulatie.
- Toegestaan (matig): Magere kwark, magere yoghurt (0-2% vet), magere kaas (20+), karnemelk.
- Top keuze: Yoghurt met live culturen (probiotica) - verbetert spijsvertering, verlaagt inflammatie.
Vetten: Kwaliteit > Kwantiteit
- Totaal vet: 30-50 g/dag (afh. caloriebehoefte).
- Bronnen: Olijfolie (koudgeperst), lijnzaadolie (niet verwarmen), avocado, noten/zaadjes (ongezouten), vette vis.
- Geen diepvries/frituur/snacks/gebak.
Hydratatie: 2-3 Liter Per Dag
- Water, thee (kruiden, groen), bouillon.
- Controle: urine lichtgeel, zelden dorst, ≥1,5L urine/dag.
- Pancreatitis patiënten uitgedrogen snel → drink voordat je dorst hebt.
Voorbeeld Dagmenu (Ca. 2000 kcal, Laagvet)
| Maaltijd | Inhoud |
|---|
| Ontbijt | Haverpap (water/amandelmelk) met bosbessen, 1 eetlepel lijnzaadzaad, thee |
| Tussendoor | Appel + 10g amandelen |
| Lunch | Volkoren broodje kipfilet, spinazie, tomate, mosterd + salade met olijfolie/citroen |
| Tussendoor | Magere yoghurt (150g) met kiwi + 1 eetlepel hennepzaad |
| Diner | Geroosterde zalm (150g), quinoa (100g gekookt), gestoomde broccoli/wortel, olijfoliedressing |
| Avond | Kamillethee |
Supplementen (Naar Bloedwaarden & Arts)
- Pancreatine enzyme supplementen (bij malabsorptie/steatorroe).
- Vitamine D, B12, foliumzuur, zink, magnesium (vaak laag bij chronische pancreatitis).
- Probiotica (stammen: Lactobacillus, Bifidobacterium).
Waarschuwingen
- Acute pancreatitis: nil per os (niet eten/drinken) tot arts toestaat. IV-vloeistoffen/pijnstilling in ziekenhuis.
- Chronische pancreatitis: dieet is levenslang. Regelmatige controle (lipase, amylase, HbA1c, vitaminen, MRI/echo).
- Gewichtsverlies ongewild? Dieetist raadplegen voor calorieverhoging (vetrijkere supplementen, MCT-olie).
De Mayo Clinic pancreatitis dieet is geen straf, maar een blauwdruk voor een pijnvrij, actief leven. Laagvet, plantaardig-gerichte, onverwerkt, met focus op antioxidanten en darmgezondheid. Je alvleesklier zal je danken.
