Wat is een autoclaaf?
Een autoclaaf is een drukvorm die met oververhitte stoom (meestal 121°C, 1-2 bar) bacteriën, virussen, sporen en schimmels doodt op metalen instrumenten, glazen, kweekmedia. Onmisbaar in ziekenhuizen, laboratoria, tattoo/piercing studios, schoonheidssalons.
Vier basisonderdelen
1. Watervoorziening
- Kleine modellen: handmatig te vullen reservoir (zoals koffiezetapparaat).
- Grote modellen: vaste wateraansluiting/slang voor continue voorraad.
2. Sterilisatiekamer
- Ruimte waar voorwerpen worden geplaatst.
- Draadrekken/manden (zoals vaatwasser) voor optimale stoompenetratie vanuit alle kanten.
3. Bedieningspaneel
- Instellen van temperatuur, druk, tijd per cyclus (materiaalafhankelijk).
- Sneltoetsen voor standaardprogramma's (instrumenten, vloeistoffen, afval).
- Validatie: Bowie-Dick test, sporenindicatoren, biologo-indicatoren.
4. Machinehuis (techniek)
- Vacuümpomp: verwijdert lucht uit kamer → vacuüm → stoom penetreert beter.
- Verwarmingselement: in reservoir of mantelomhulling voor snelle opwarming.
- Veiligheidskleppen: overdrukbeveiliging, temperatuurlimiter.
- Afvoerklep: voor gecondenseerd water en lucht na cyclus.
Typische cyclus
- Laden → deur dicht → start.
- Vacuümfase (lucht verwijderen).
- Stoominjectie → temperatuur/druk bereiken.
- Sterilisatiefase (houden, bv. 15-20 min bij 121°C).
- Afkoel/fase: druk afbouwen, droogfase (vacuüm + verwarming).
- Ontgrendelen → voorwerpen steriel halen.
Onderhoud
- Dagelijks: reinigen kamer, controleren pakkingen.
- Wekelijks: reinigen filters, controleren waterkwaliteit.
- Jaarlijks: kalibratie, validatie, keuring (NEN-EN 13060, NEN-EN 285).
