Vitamine K (vetoplosbaar, in vet/lever opgeslagen) is essentiële cofactor voor activatie van specifieke eiwitten. Zonder activatie: biochemische reacties stoppen. Tekort → bloedingsneiging; blokkade K → voorkomt ongepaste stolling (warfarine-principe).

Behoefte

Mannen: 120 µg/dag; Vrouwen: 90 µg/dag (let op: bron noemt 19 µg voor mannen – waarschijnlijk typfout). Kinderen: stijgend met leeftijd.

De stollingscascade & K-afhankelijke factoren

• Factor II (protrombine): vereist K voor 10 carboxyleringen → activeert fibrinogeen → fibrine → fysieke barrière.
• Factor VII: bindt weefselfactor (TF) op beschadigde cellen → activeert IX & X. K vereist voor VII-activatie.
• Factor IX: in lever gemaakt. Tekort = hemofilie B. Lage K verergeren. Gen: F9.
• Factor X (Stuart-Prower): geactiveerd op plaatjesoppervlak (TF, calcium, K) → Xa → zet protrombine om in trombine.

Overige K-afhankelijke eiwitten

Antistolling: Proteïne C, S, Z. Bot/vaat: osteocalcine, matrix-Gla-eiwit.