Vitamine B12 (B-complex, wateroplosbaar): DNA-synthese, zenuwsignalen, rode bloedcellen (ODS). Onbehandeld → anemie, pernicieuze anemie, permanente zenuwschade.

1. Gebrek aan intrinsieke factor (hoofd oorzaak)

Intrinsieke factor = eiwit van pariëtale cellen (maag). B12 moet binden voor opname in dunne darm. Zonder: geen fysieke opname. Oorzaken:
• Auto-immuunziekte → vernietigt pariëtale cellen.
• Maagchirurgie (gedeeltelijke/volledige verwijdering).
• Zeldzaam: aangeboren onvermogen intrinsieke factor te produceren (NHLBI).

2. Malabsorptie in dunne darm

Na maag → dunne darm voor opname. Storende factoren:
• Bacteriële overgroei (ouderen, NHLBI) → bacteriëen consumeren B12.
• Spijsverteringsziektes: coeliakie, Crohn.
• Medicijnen, chirurgische verwijdering dunne darm, lintworm.

3. Onvoldoende dieetinname (minst voorkomend)

Strikte vegetariërs/veganisten = hoogste risico (beste bronnen: vlees, gevogelte, eieren, vis, zuivel). Alcoholisten: ontoereikende voedselinname → B12-daling.