De tong als diagnostisch hulpmiddel

Artsen bekijken standaard de tong bij een check-up. Kleur, structuur, bevindingen kunnen wijzen op aandoeningen – maar ook op allergieën, roken, medicijneffecten.

Belangrijke signalen

Pijn en zwelling

Zere, gezwollen tong → stomatitis (slijmvliesontsteking), hart-/hersen-/darmstoornissen, vasculitis, weefselaandoeningen. Vaak met bittere smaak, droogte of smaakverlies.

Uitslag en jeuk

Kan duiden op systeemische infectie.

Verkleuring

• Wit/beleg: auto-immuun, candida.
• Rood/ontstoken: anemie (bloedarmoede).
• Zwart/behaard: gingivostomatitis, slechte hygiëne.
• Blauw/bleek: long-/hartaandoening, anemie.
• Donker (blauwzwart, bruin): melanoom/huidkanker.
• Glossitis (rode, gladde tong): HIV, chronische hartziektes, diabetes.
• Aardbeitong (rood, hobbelig): toxische-shock-syndroom, ziekte van Kawasaki.
• Behaarde tong: gastro-intestinale aandoeningen.

Zweren en bultjes

Mogelijk tuberculose.

Overige symptomen

• Brandende, gezwollen, pijnlijke tong → glossodynie (brandmondsyndroom), diabetes.
• Zwakke tong → diabetes, alcoholisme, MS.
• Kleine tong, tintelend/verdoofd (paresthesie) → neurologisch/vaatlijden.

Actie

Verschijnselen > 2 weken of met pijn/zwelling/koorts? Raadpleeg huisarts of mondziektespecialist.