Directe absorptie = geen spijsvertering nodig

De meeste macronutriënten (eiwitten, vetten, koolhydraten) en vetoplosbare vitamines vereisen spijsvertering. Sommige micronutriënten passeren de darmwand onveranderd en komen direct in de portaalveneus circulatie.

Wateroplosbare vitamines (meestal direct)

• B-complex (behalve B12): thiamine, riboflavine, niacine, pantotheenzuur, foliumzuur, B6, biotine → actieve/passieve transport in jejunum/ileum → direct in bloed.
• Vitamine B12: uitzondering – vereist intrinsieke factor (maag) + cubiline receptor (ileum). Zonder IF < 1% opname.
• Vitamine C: SVCT1/2 transporters in jejunum → direct in bloed. Geen opslag → dagelijkse aanvoer.

Mineralen met directe opname

Mineral	Opname mechanisme	Opmerking
Kalium	Passieve diffusie + actieve kanalen (kleine darm, dikke darm)	Direct in bloed; reguleert vochtbalans, hartslag, spieren.
Calcium	Meestal actief (vit D-afhankelijk, TRPV6), maar bij lage luminaal Ca²⁺ → passief paracellulair	Meestal transporter nodig; direct bij lage doses.
Natrium, Chloride, Magnesium, Fosfor	Actieve & passieve routes	Variabel; Mg opname ↓ bij hoge inname (homeostase).

Sporenelementen

• Hem-ijzer (dierlijk): direct opname via HCP1-transporter in duodenum (onafhankelijk van maagzuur/pH).
• Niet-hem ijzer (plant): vereist reduktie (vit C) + DMT1 transporter → beïnvloed door pH, phytaten, calcium.
• Koper: bij lage concentraties passief/actief direct; bij hoge concentraties gesaturd.

Clinical relevantie

• Snelle opname = snelle effect (bijv. kaliumsupplement → acute bloeddrukverlaging, B12-injectie → snelle hematologische reactie).
• Medicijninteracties: calcium/ijzer/zink supplementen 2 uur gescheiden van tetracyclines, quinolonen, bisfosfonaten, levothyroxine.
• Vetoplosbare vitamines nooit direct – altijd vet & gal nodig.