Definitie

Elektrolyten zijn stoffen die in oplossing uiteenlopen in geladen deeltjes (ionen). In het lichaam regelen ze vochtbalans, zenuwimpulsen, spiercontracties, pH, enzymfuncties.

Overzicht van lichaamselektrolyten

Elektrolyt	Lading	Type	Hoofdfuncties	Belangrijkste bronnen
Natrium (Na⁺)	+	Kation	Extracellulair vochtvolume, zenuw/spier, zuur-base	Zout, bouillon, kaas, vlees, sportdranken
Kalium (K⁺)	+	Kation	Intracellulair volume, zenuw/spier, hartslag, bloeddruk	Banaan, avocado, aardappel, spinazie, bonen, yoghurt
Calcium (Ca²⁺)	+	Kation	Botten, spiercontractie, zenuw, stolling, hormonen	Zuivel, bladgroenen, amandelen, tofu, sardines
Magnesium (Mg²⁺)	+	Kation	Eiwitsynthese, energie, spier/zenuw, bot	Noten, zaden, volkoren, donkere choco, groenten
Chloride (Cl⁻)	-	Anion	Vochtbalans met Na⁺, maagzuur (HCl)	Zout (NaCl), groenten, zeewier
Bicarbonaat (HCO₃⁻)	-	Anion	Hoofd pH-buffer in bloed/weefsels	Eigen productie (nieren/longen), mineraalwater
Fosfaat (HPO₄²⁻/H₂PO₄⁻)	-	Anion	Bot, energie (ATP), celmembraan, pH-buffer	Vlees, vis, zuivel, noten, peulvruchten

Balans is cruciaal

• Na⁺/Cl⁻ voornamelijk buiten cellen; K⁺/Mg²⁺/fosfaat/proteïnen binnen.
• Storing → oedeem, dehydratie, aritmieën, spierkrampen, verwarring, koma.
• Nieren zijn hoofdregulator (filteren, herresorberen, uitscheiden).

Oorzaken van verstoring

• Ziekten (nier, lever, hart, endocrien).
• Medicijnen (diuretica, laxantia, corticosteroïden, ACE-remmers).
• Extreme vochtverlies (diarree, braken, zweet, brandwonden).
• Dieet (te weinig/te veel zout, kalium, calcium).

Behandeling

Afhankelijk van ernst: orale supplementen, IV-vloeistoffen met elektrolyten, behandeling van onderliggende ziekte. **Altijd arts raadplegen.**