Alcoholische neuropathie

Chronisch overmatig alcoholgebruik → directe neurotoxiciteit + voedingsmalabsorptie → schade aan perifere zenuwen (voeten eerst). Symptomen: brandend, tintelend, pijn, gevoelsverlies, zwakte, autonoom (zweten, orthostatische hypotensie).

Thiamine (vitamine B1) tekort – cruciaal

Alcohol remt thiamine-absorptie + opslag. Thiamine tekort → Wernicke-Korsakoff (encefalopathie + psychose) en beriberi (neuropathie, hartfalen, oedeem). Supplementatie thiamine 100-300 mg/dag (IV bij acute Wernicke) is essentieel.

Overige oorzaken brandende voeten (differentiaal)

• Diabetes mellitus (distale symmetrische polyneuropathie).
• Ingeslagen zenuw (tarsale tunnelsyndroom, hernia).
• Jicht (acute aanval grote teen).
• Roken (vasoconstrictie, microvasculair).
• Voetschimmel (tinea pedis) → jeuk, branden.
• Allergie (schoenmateriaal, wasmiddel).
• Vocht + wrijving (sokken/schoenen).
• Medicijnen (chemotherapie, INH, metronidazol).

Diagnostiek

• Neurologisch onderzoek (reflexen, gevoel, kracht).
• ENG/EMG (axonaal vs demyeliniserend).
• Bloed: glucose/HbA1c, B12, folium, thiamine, lever/nier, inflammatie, immunologie.
• Huidbiopsie (intraepidermale zenuwvezeldichtheid) bij small-fiber neuropathie.

Behandeling

1. Alcoholstaking (essentieel, vaak met professionele hulp).
2. Thiamine supplementatie (hoogdoseren, parenteraal starten).
3. Multivitamine B-complex.
4. Pijnbestrijding neuropathisch: gabapentine, pregabaline, duloxetine, amitriptyline, lidocaine-plasters, capsaïcine-crème.
5. Voetsoins: dagelijks inspecteren, passende schoenen, vochtregulatie.
6. Onderliggende aandoening behandelen (diabetes, schildklier, etc.).

Preventie

• Alcohol in matigheid (max 1 eenheid/dag) of abstinentie.
• Gevarieerd dieet met voldoende B-vitaminen.
• Regelmatig bewegen, rookstop.
• Diabetes goed instellen.