Wat is een botsproet?

Een botuitgroei aan de rand van een gewricht, reactieve botformatie bij degeneratie (artrose) of trauma. Zelf niet pijnlijk, maar kan zenuwen/pezen/andere botten irriteren → pijn, stijfheid, zichtbare knobbels (Heberden/Bouchard knopen).

Symptomen vingers

• Harde, tastbare knobbels aan DIP (Heberden) of PIP (Bouchard) gewrichten.
• Pijn bij belasting, ochtendstijfheid (<30 min).
• Bewegingsbeperking, afwijkende stand (uxlnare deviatie).
• Soms cyste (mucus cyste) aan nagelbed → nageldystrofie.

Diagnostiek

• Klinisch: inspectie, palpatie, bewegingsomvang.
• Röntgen: gewrichtssmalte, osteofyten, subchondrale sclerose, cysten (Kellgren-Lawrence gradering).
• MRI/CT zelden nodig (alleen bij onduidelijkheid of zenuwcompressie).

Behandeling (stapgewijs)

1. Educatie & leefstijl: Gewichtscontrole, ergonomische aanpassingen, pacing.
2. Fysiotherapie: Beweegbaarheid, kracht, handtherapie, splinting (nachtruimte).
3. Medicamenteus: Paracetamol 1e keus; NSAID's oraal/topicaal (diclofenac zalf) bij opvlamming; corticosteroïde-injectie (max 3x/jaar per gewricht).
4. Chirurgie (laatste redmiddel):
   • Osteofytectomie (uitschaven).
   • Arthrodese (verstijving) DIP/PIP.
   • Arthroplastiek (prothese) PIP/MCP (silicone/pyrocarboon).

Preventie

• Beweegbaarheidsoefeningen (range of motion) dagelijks.
• Krachttraining hand/voorarm (theraputty, handgrip).
• Anti-inflammatoir dieet (Mediterraan, ω-3, curcuma).
• Ergonomie: muis/toetsbord, gereedschafthandvatten, pauzes.
• Roken stoppen (verslechtert botkwaliteit & healing).

Natuurlijke middelen (ondersteunend)

• Warmte (paraffinbad, warm water) voor stijfheid.
• Koude (ijspak) bij acute opvlamming.
• Glucosamine/chondroitine: bewijs gemengd, veilig om te proberen 3 maanden.
• Curcuma (curcumine) + peperine: anti-inflammatoir.