Functies

• Immuun: witte bloedcellen (lymfocyten) produceren, bewaren, activeren → antilichamen, bacteriëclearance.
• Bloedfilter: oude/afwijkende rode bloedcellen (erythrocyten) en trombocyten afbreken. IJzer herwinnen.
• Reservoir: opslag van bloedplaatjes en rode bloedcellen (kan bij nadeel vrijgekomen).
• Fetale hematopoïese: in zwangerschap productie van bloedcellen.

Anatomie

• Linksboven in buik, onder rebbenboog, tegen diafragma/maag.
• Zacht, donkerpaars, ~12×7×4 cm, 100–250 g (volwassene).
• Twee weefsels: witte pulpa (lymfoïd, immuun), rode pulpa (bloedfilter, reservoir).
• Rijke bloedvoorziening (lienale arterie/vene) en lymfevaten.

Splenectomie (verwijdering)

• Indicaties: trauma (breuk), ziekten (ITP, sferocytose, lymfoom, grote cyste), hypersplenisme.
• Lever neemt filterfunctie over; lymfeklieren immuunfunctie.
• Risico: verhoogde gevoeligheid voor **gecapsuleerde bacteriën** (S. pneumoniae, H. influenzae, N. meningitidis) → overwhelming post-splenectomy infection (OPSI).

Na splenectomie: levenslang

• Vaccinaties: pneumokokken (PCV20/PPSV23), meningokokken (ACWY+B), Hib, jaarlijks griep.
• Profylactische antibiotica (vaak penicilline) bij kinderen/immunocompromitteerden.
• Medische passport/armbandje 'geen milt'.
• Koorts >38.5°C → **direct arts/SEH** (sepsisrisico).
• Reizen (malaria, zeldzame infecties): specialistisch advies.

Vergrote milt (splenomegalie)

Oorzaken: infecties (mono, malaria, TB), bloedziektes (leukemie, lyme), levercirrose (poortaderhypertensie). Behandeling = onderliggende oorzaak. Tastbaar bij onderzoek of op echo/CT.