Epidemiologie

IBS treft 10-15% Amerikanen; vrouwen vaker; 80% tussen 18-55 jaar. Subtypen: diarree-dominant (IBS-D), obstipatie-dominant (IBS-C), gemengd (IBS-M). Behandeling verschilt per subtype.

Pathofysiologie: versnelde darmactiviteit

Exacte oorzaak onbekend; psychiatrische theorie verwerpen. Genetica speelt rol (1/3 familieanamnese). Interactie tussen: veranderde darmmotiliteit, verhoogde viscerale gevoeligheid, omgevingsstressoren. Bij IBS-D: versnelde intestinale activiteit.

Serotonerge mechanismen

Serotonine (5-HT) in darmwand stimuleert motiliteit en vochtsecreties → krampen, diarree. IBS-D: verhoogde gevoeligheid voor serotonine. Dit leidde tot ontwikkeling van serotonine-antagonisten.

• Alosetron (Lotronex): enige FDA-goedgekeurde 5-HT3 antagonist voor IBS-D (vrouwen, ernstig, therapierefractair). Alleen via speciaal voorschrijfprogramma door risico op ischemische colitis.

Tricyclische antidepressiva (TCA)

Vertragen darmmotiliteit. Bewijs voor amitriptyline, imipramine, desipramine bij IBS-D. Doses lager dan voor depressie → minder bijwerkingen (droge mond, duizeligheid, vermoeidheid).

Overige opties

• Loperamide (Imodium): verhoopt stoel, vermindert frequentie; minder effect op pijn/opgeblazenheid.
• Bismuthsubsalicylaat (Pepto-Bismol): antidiarrhoeisch, antibacterieel, anti-inflammatoir.
• Rifaximine (Xifaxan): slecht resorption antibioticum, FDA-goedgekeurd IBS-D.
• Eluxadoline (Viberzi): μ-opioïde agonist/δ-antagonist, goedgekeurd IBS-D.
• Difenoxylaat/atropine (Lomotil).
• Galzuurbindmiddelen (cholestyramine, colestipol, colesevelam) bij galzuurmalabsorptie (~1/3 IBS-D 's morgens).
• Medisch voedingsproduct: EnteraGam (rund-IgG isolaat) voor voedingsmanagement IBS-D.