Drie virussen, één orgaan: de lever

Alle drie veroorzaken leverontsteking (hepatitis), maar verschillen in transmissie, verloop en chronisch wordingsrisico.

Hepatitis A (HAV)

• Transmissie: feecaal-oriaal (besmet voedsel/water, hygiëne).
• Verloop: *altijd* acuut, *nooit* chronisch.
• Symptomen: Kinderen <6j: 70% symptomloos. Volwassenen: meist symptomatisch. Plotse opkomst 2-7 wken na blootstelling. Koorts *veelvoorkomend*. Geelzucht laatst (70-80% volwassenen), duurt ~1 week. Herstel volledig, geen chronische schade.
• Risico op fulminante hepatitis: verhoogd bij ouderen en bij pre-existerende HBV/HCV.

Hepatitis B (HBV)

• Transmissie: bloed, sperma, vaginale vocht, moeder-kind (geboorte). Seksueel, naalddelen.
• Verloop: Acuut → 90-95% volwassenen geneest spontaan. Chronisch (HBsAg >6mnd): 90% baby's, 6-10% volwassenen.
• Symptomen: 30-50% volwassenen symptomatisch. Opkomst 6 wken - 6 mnd na blootstelling. Geelzucht 1-3 wken. Chronisch: langzaam, vaak symptomloos, maar kan naar cirrose/kanker leiden.
• Vaccinatie: Hoogst effectief, standaard in rijksvaccinatieprogramma.

Hepatitis C (HCV)

• Transmissie: Bloed (naalddelen #1), minder vaak seksueel/verticaal.
• Verloop: 75-85% word chronisch. Geen vaccin.
• Symptomen acute: 20-30% symptomatisch. Opkomst 1-3 mnd. Geelzucht ~25%, spijsverteringsklachten 10-20%.
• Chronisch: Jaren symptomloos. Pas bij cirrose duidelijke klachten. Geneesbaar met DAA's (>90%).

Vergelijkingstabel (kern)

Kenmerk	HAV	HBV	HCV
Transmissie	Feecaal-oriaal	Bloed/seks/verticaal	Bloed (naalddelen)
Chronisch?	Nee	Ja (leeftijdsafhankelijk)	Ja (75-85%)
Vaccin	Ja	Ja	Nee
Genezing	Spontaan altijd	Meestal spontaan (volwassenen)	Medicamenteus (DAA's)
Hoofdsymptoom acuut	Koorts	Griepachtig + geelzucht	Vaak geen / griepachtig

Verergerende factoren

Oudere leeftijd, pre-bestaande leverziekte (alcohol, vet), HIV-co-infectie, hoge alcoholconsumptie verergeren *alle* vormen.