De overlevingstijd van de ziekteverwekkers van roodoog (conjunctivitis) op harde oppervlakken hangt af van het type ziekteverwekker (bacterieel vs. viraal), het type oppervlak, en omgevingsfactoren.

Overlevingstijd per ziekteverwekker

Ziekteverwekker	Type	Overleving op harde oppervlakken (niet-poroos: RVS, laminaat, glas, plastic, keramiek)
Adenovirus (meest voorkomend viraal)	Viraal	7-30 dagen (zeer stabiel, weerstandig tegen uitdrogen)
Enterovirus (coxsackie, echo)	Viraal	Dagen tot weken
Herpes simplex	Viraal	Uren tot dagen (gevoelig voor uitdrogen)
Staphylococcus aureus	Bacterieel	Dagen tot weken (kan sporuleren, weerstandig)
Streptococcus pneumoniae	Bacterieel	Dagen (minder stabiel dan S. aureus)
Haemophilus influenzae	Bacterieel	Uren tot 1-2 dagen (gevoelig voor uitdrogen)
Moraxella catarrhalis	Bacterieel	Uren tot dagen
Chlamydia trachomatis	Bacterieel (intracellulair)	Kort (uren) – voornamelijk direct contact / handen

Beïnvloedende factoren

• Oppervlak: poroos (hout, papier, stof) → sneller uitgedroogd, korter overlevend. Niet-poroos (metaal, plastic, glas) → langer.
• Vochtigheid: hoge RH → langer overlevend.
• Temperatuur: kamertemperatuur gunstiger dan hitte/kou.
• Zonlicht (UV): inactiveren virussen en bacteriën – open gordijnen/rolluiken.
• Organische stof: slijm, tranen, snot beschermen ziekteverwekker.

Praktische besmettingsrisico's

• Veel aangeraakte oppervlakken: deurklinken, kraanhandvaten, toiletflensers, toetsenborden, muizen, telefoons, tabletten, bedieningen, lichtschakelaars, keukenwerkblad, speelgoed.
• Gedeelde handdoeken, washandjes, kussenslopen, make-up, oogdruppels.
• Handen zijn belangrijkste vector: hand-oog contact na contact besmet oppervlak.

Desinfectie & preventie

• Frequente handhygiëne: water & zeep (20 sec) of alcoholgel (60-70%) – meest effectief.
• Dagelijks reinigen van high-touch oppervlakken met allereen reinigingsmiddel (zeep/alcohol) – virussen hebben envelop / bacteriën celwand die gevoelig zijn.
• Desinfecteren (bij bekende uitbraak / kwetsbare personen): alcohol 70%, waterstofperoxide 0,5%, hypochloriet 0,1% (1000 ppm actief chloor), kwaternair ammonium. Contacttijd volgen (meestal 1-5 min).
• Geen handen in gezicht / ogen** – moeilijk maar cruciaal.
• Eigen handdoek, kussensloop, make-up. Geen delen oogdruppels.
• Contactlenzen: strikt hygiëne, geen dragen tijdens acute conjunctivitis.

Speciaal: Adenovirus (epidemic keratoconjunctivitis - EKC)

• Zeer besmettelijk, weeks op oppervlakken.
• Uitbraken in ziekenhuizen, kinderopvang, sportscholen.
• Verplichte melding (categorie B) in NL bij labo-bevestiging.
• Stricte isolatie / cohortverpleging in zorginstellingen.

Conclusie: Virussen (vooral adenovirus) overleven weken op harde oppervlakken. Bacteriën dagen. Handhygiëne is de absolute #1 preventie. Dagelijks reinigen high-touch punten. Zonlicht helpt. Bij roodoog: eigen handdoek, geen contactlenzen, arts bezoeken bij pijn/visusverlies/lichtegevoeligheid/verergering.