Systemische lupus erythematosus (SLE of lupus) is een auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem per ongeluk gezonde weefsels aanvalt. Huid, nieren, longen, gewrichten en andere organen kunnen betrokken zijn. Omdat zoveel organen mogelijk aangedaan zijn, variëren de symptomen sterk per patiënder. Toch zijn er kenmerkende vroege tekenen die op de diagnose kunnen wijzen.

Extreme vermoeidheid

Bijna alle lupus-patiënten (87% volgens een studie in Arthritis Care and Research, 2010) ervaren een diepe, aanhoudende vermoeidheid die niet verdwijnt na uitrusten. Dagelijks functioneren kan een worsteling worden.

Laaggradige koorts

Terugkerende, lage koorts (vaak onopgemerkt) is een teken van de verhoogde immuunactiviteit.

Gewrichtsklachten

Pijn, zwelling en stijfheid in meerdere gewrichten tegelijk (vaak symmetrisch) zijn veelvoorkomend.

Kenmerkende huiduitslagen

• Malar uitslag (vlinderuitslag): roodheid over de neusrug en wangen, zichtbaar na zonlicht. Voorkomt bij ~80% van de patiënten (Indian Journal of Dermatology, 2010).
• Foto-overgevoeligheid: uitslagen op door de zon belichte plekken (borst, schouders, armen, handen), vaak erger na zonlicht.

Fenomeen van Raynaud

Periodieke spasmen van de vingertoppen of tenen: wit/geel verkleuren, gevoelloosheid, daarna rood worden bij herstel. Kou en stress zijn triggers.

Overige signalen

Haaruitval (meestal permanent), langzaam genezende sletjes in neus/mond, ongewild gewichtsverlies. Bij combinatie van meerdere symptomen is verdere diagnostiek (bloedonderzoek, ANA-test) aangewezen.