Definitie

Nachtelijke diarree = waterige ontlasting 's nachts, vaak tijdens slaap. Wijst op ernstigere pathologie dan overdagse diarree.

Hoofdoorzaken

1. Diabetische autonome neuropathie

Lange duur hoge glucose → schade aan zenuwen van maagdarmstelsel → nachtelijke diarree, buikkrampen, wind. Behandeling: strikte glucoseregulatie, kleinere maaltijden, geen eten na 17-18u, eventueel medicatie (loperamide, clonidine).

2. Inflammatoire darmziektes (IBD)

• Ziekte van Crohn: Hele maagdarmtrakt, transmuraal.
• Ulcerative colitis: Alleen dikke darm, slijmvlies.

Immuunsysteem reageert overmatig → ontsteking, pijn, diarree (ook nachts). Behandeling: 5-ASA (sulfasalazine), corticosteroïden, immunmodulatoren, biologica. Elektrolytdranken bij uitgedroging.

3. Infecties (virus, bacterie, parasiet)

Meestal zelflimiterend (3-4 dagen). Hydratatie, ORS. Bij >4 dagen of bloed/mucus in stoel → huisarts.

Alarmsignalen (direct huisarts)

• Bloed in stoel / zwarte stoel.
• Gewichtsverlies zonder duidelijke oorzaak.
• Koorts >38,5°C.
• Ernstige buikpijn.
• Tekenen van uitgedroging (minder plassen, droge mond, duizeligheid).

Diagnostiek

• Stelonderzoek (calprotectine, parasieten, bacteriële cultuur).
• Bloed: inflammatiemarkers, glucose/HbA1c, elektrolyten.
• Endoscopie/colonoscopie bij verdenking IBD.

Leefstijltips

• Kleine, frequente maaltijden.
• Laatste maaltijd 3-4 uur voor bed.
• Beperk koffie, alcohol, vette/gerookte voeding.
• Voedingsdagboek bijvoeren voor triggeridentificatie.