Oordruk (gevoel van volheid, gedempt horen, eigen stem luid, soms pijn/tinnitus) ontstaat door verstopt raken van de Eustachische buis (tuba auditiva) die het middenoor met de nasofarynx verbindt. Veelvoorkomende oorzaken: verkoudheid, sinusitis, allergie, vliegen, bergritten, duiken.

Snelle verlichting (natuurlijk & OTC)

1. Valsalva-manoeuvre (poppen)

Neem adem in, mond dicht, neus dichtknijpen, zacht uittuigen tegen gesloten neus. Hoor je een 'pop'? Buis open. Niet te hard – risico op trommelvliesruptuur / barotrauma.

2. Toynbee-manoeuvre

Neus dichtknijpen + slokken (water of spuw). Open buis via spierwerking keel.

3. Frenzel-manoeuvre (duikers)

Tong achterste tandvlees, glottis dicht, neus dicht, druk opbouwen in keelholte. Effectiever, veiliger dan Valsalva.

4. Kauwen / kauwgom / husten / gähnen

Activeren spieren die buis openen (m. tensor veli palatini, m. levator veli palatini). Kauwgom met xylitol (ook cariepreventief).

5. Stoom & vocht

• Warme douche / badkamer vol stoom 10-15 min.
• Warm, vochtig washandje over oor/neus.
• Luchtbevochtiger in slaapkamer (40-60% RH).

6. Neusspoelen (zoutwater)

• Fysiologisch zoutwater (0,9%) of hypertoon (2-3%) – sproeit/allergieën, slijm, allergenen weg.
• Neti-pot, flesje, neusdouche. Dagelijks 1-2x.

7. Medicatie (OTC / recept)

• Orale decongestiva: pseudoefedrine, fenylefrine – verminderen slijmvlieszwelling. Max 3-5 dagen (rebound congestie / rhinitis medicamentosa). Contra: hypertensie, hartfalen, glaucoma, prostaat, MAO-remmers.
• Neusdecongestiva (spray/druppels): xylometazoline, oxymetazoline – max 5-7 dagen, 1x/12u. Langdurig → medicamenteuze rhinitis.
• Neuscorticosteroïden: mometason, fluticason, budesonide – 1e keus allergische rhinitis / chronische sinusitis. Vol effect na dagen. Veilig langdurig.
• Antihistaminica (2e gen): cetirizine, loratadine, fexofenadine – bij allergie. Minder sedatie.
• Mucolytica: acetylcysteine, carbocisteine – slijm verdunnen.

Specifiek bij vliegen

• Start & landing: kauwgom, drinken, Valsalva/Toynbee.
• Oorpropjes met filter (EarPlanes®) – vertraagt drukverandering.
• Neusdecongestiva spray 30 min vóór landing (bij verstopping).
• Vliegen vermijden bij acute otitis media / sinusitis.

Wanneer naar huisarts / KNO?

• Oordruk > 1-2 weken ondanks maatregelen.
• Pijn, koorts, uitvloeiing (otorrhee), plotseling gehoorverlies.
• Terugkerende episoden.
• Kinderen: spraaktaalontwikkeling, herhaalde otitis media.
• Verdacht op: cholesteatoom, tumor nasofarynx, barotrauma met perforatie.

Let op: Kinderen <2 jaar: geen orale decongestiva. Neusspray max 3 dagen. Altijd kinderarts raadplegen.

Kernboodschap: Meestal zelflimiterend. Actief 'poppen', stoom, neusspoelen, kauwgom helpen. Medicatie tijdelijk. Chronisch = onderliggende oorzaak zoeken (allergie, anatomie, tumor).