Een opgezette darm (abdominale distensie) is een symptoom, geen zelfstandige ziekte. Het geeft een gevoel van vulling, spanning, zichtbare buikverzwelling en kan gepaard gaan met pijn, wisselende stolengang (diarree/obstipatie), slijm in stoel en overmatige wind. De oorzaken zijn divers en vaak meervoudig.
Veelvoorkomende Oorzaken
- Dieet: Gasvormende producten (koolsoorten, bonen, uien, koolhydraten als fructane/galactane), koolzuurhoudende dranken, kunstzoetstoffen (sorbitol, xylitol), alcohol, koffieine.
- Spijsverteringsaandoeningen: IBS (prikkelbare darmsyndroom), obstipatie, SIBO (dunne darm overgroei), lactose-/fructose-intolerantie, celiakië.
- Medicijnen: Opioïden, anticholinergica, calciumkanalenblokkers, ijzer, antidepressiva.
- Hormonaal: Menstruatiecyclus (progesteron verlaagt darmmotiliteit), zwangerschap.
- Psychologisch: Stress, angst, PTSD → as-specifieke darm-hersen as → verhoogde gevoeligheid en motiliteitsstoornissen.
Diagnostiek: Uitsluiten En Identificeren
- Anamnese + Voedings-/symptoomdagboek: 2-4 weken noteren: wat gegeten, stress, stoelpatroon, symptomen.
- Basisbloedonderzoek: Calprotectine (ontsteking), TSH, coeliakie-serologie, CRP.
- Uitsluiten organische ziekte: Colonoscopie bij alarm症状 (gewichtsverlies, bloed, anemie, familaanamnese CRC, leeftijd >50).
- Ademtesten: Lactose, fructose, SIBO (glucose/waterstof).
Behandeling: Multidisciplinair En Persoonlijk
Dieetadvies (Diëtist)
- Laag-FODMAP dieet (onder begeleiding) → identificeer triggers.
- Regelmatige maaltijden, goed kauwen, niet te laat eten.
- Voldoende vezels (opbouwen), voldoende vocht (1,5-2L).
Medicamenteus
- Antispasmodica (mebeverine, pepermintolie capsuls) voor pijn/krammen.
- Laxantia (macrogol, lactulose) bij obstipatie.
- Antidiarrheumatica (loperamide) bij diarree.
- Probiotica (bepaalde stammen: B. infantis 35624, L. plantarum 299v).
- Rifaximine bij SIBO.
Psychologische Ondersteuning
- Cognitieve gedragstherapie (CBT), gut-directed hypnotherapie, mindfulness.
- Bewezen effectief bij IBS-gerelateerde distensie.
Fysieke Oefeningen
- Buikmassage (kloksgewijs), diafragmatische ademhaling, yoga (bijv. Apanasana, Balasana).
- Bewegingsprogramma: 30 min matige intensiteit 5x/week.
