Gezondheid en ziekte gezondheid logo
Ziekten en verwondingen

Piepende ademhaling (wheezing): oorzaken van astma tot longkanker en wat te doen

Piepende ademhaling (wheezing) is een hoog, fluitend geluid – meestal bij uitademing – veroorzaakt door vernauwing van de luchtwegen. Het is een symptoom, geen diagnose. Differentiaaldiagnose is essentieel.

Meest voorkomende oorzaken

Wanneer direct naar huisarts/SEH?

  • Dyspneu in rust, onrust, cyanose, onbewustzijn.
  • Piepen + koorts + productieve hoest (longontsteking).
  • Bekend astma/COPD + geen verbetering met reddende inhalator.
  • Roker >40j met nieuw, persistent piepen >2-3 weken → uitsluiten longkanker.

Diagnostische aanpak huisarts

  1. Anamnese: rookgeschiedenis, atopie, medicatie, beroep, huisdieren, seizoensgebondenheid.
  2. Onderzoek: respiratoire frequentie, saturatie, auscultatie (piepen, crepitaties, verminderde ademgeruizen).
  3. Peak flow / spirometrie (reversibiliteit).
  4. Exhaled NO (FeNO) bij verdacht op eosinofiele inflammatie.
  5. Röntgen thorax bij waarschuwingssignalen of >40j roker.

Piepen is nooit 'normaal'. Vroege diagnose = betere controle, minder exacerbaties, lagere mortaliteit.

Gezondheid en Ziekte © https://www.gezond.win

AandoeningKenmerkenActie
AstmaEpisodisch, nachts/vroeg, trigger-gerelateerd (allergenen, kou, inspanning), reageert op bronchodilatatorLongfunctie + reversibiliteitstest, inhalatietherapie (ICS ± LABA), actieplan
COPDRoker >40j, progressief, chronisch hoest/sputum, beperkt reversibelSpirometrie (FEV1/FVC <0,7), bronchodilatatoren, rookstop, revalidatie
Acute bronchitisNa verkoudheid, hoest ± piepen, zelflimiterend 1-3 wekenSymptomatisch, geen AB tenzij bacteriële superinfectie verdacht
LongontstekingKoorts, productieve hoest, piepen, crepitaties, CRP verhoogdRöntgen, AB (amoxicilline/doxycycline), rust, hydratatie
Allergische reactie / anafylaxieAcute onset, urticaria, angio-oedeem, hypotensie, stridorAdrenaline IM 0,3-0,5 mg (1:1000), 112, antihistaminicum, corticosteroïde
Hartfalen (cardiale astma)Orthopnoe, PND, oedeem, verhoogd BNP, galopritmeDiuretica, ACE-remmer/ARB, β-blokker, MRA, SGLT2-remmer
LongkankerRoker, chronisch piepen (monofonisch = vaste obstructie), gewichtsverlies, hemoptyseCT thorax, bronchoscopie, pathologie – niet wachten
Inhalatie vreemd voorwerpPlotseling, kind/bejaarde, unilateraal piepenBronchoscopische extractie