Tinnitus (rinkel, zoem, roer) heeft geen universele genezing, maar kan vaak goed worden gemanaged. Voedingssupplementen worden veel geprobeerd, maar de bewijslage is zwak. Hier een kritisch overzicht van populairere supplementen, hun theoretische basis, bewijs, en veiligheid.

Populaire supplementen & bewijslage

Supplement	Theorie	Bewijs (RCT's / Reviews)	Veiligheid / Let op
Ginkgo biloba (EGb 761)	Verbetert cochleaire microcirculatie, antioxidant, neurotransmissie	Cochrane (2022): *onvoldoende bewijs* voor tinnitus. Veel studies methodologisch zwak. Geen consistente effect.	Bloedverdunning (interactie anticoagulantiën, NSAID's). Epilepsie risico. Standaardisatie (EGb 761) vereist.
Co-enzym Q10	Mitochondriale functie, antioxidant, vasodilatatie	1 RCT (2007): effect *alleen* bij patiënten met **laag plasma-CoQ10** (<0,5 µg/mL). Geen effect in algemene tinnituspopulatie.	Veilig. Interactie met vit K-antagonisten (warfarine/acenocoumarol) – INR controleren!
Mangaan	Essentieel sporelement, antioxidant (MnSOD), cochleaire enzymen	Geen RCT's bij tinnitus. Mangaan-tekort (zeldzaam) geassocieerd met ooraandoeningen (diermodellen). Geen bewijs voor supplementatie bij normale status.	**Toxisch bij overdosering** (>11 mg/dag UL): neurotoxiciteit (manganisme: Parkinson-achtig), lever, reproductief. Voedingsinname voldoende (noten, graan, thee).
Magnezium	NMDA-antagonist, haarcelbescherming, vaatontspanning	Diermodellen: preventie lawaaischade. Humane RCT's bij tinnitus: ontbrekend. Case reports vestibulaire migraine.	Veilig (citraat, glycinate, threonate). Diarree bij hoge doses. Nierfalen: contra-indicatie.
Zink	Cochleaire enzymen (carbonic anhydrase), immuniteit, antioxidant	Alleen effectief bij *bewezen zinktekort* (vegetariërs, malabsorptie, ouderen, alcohol). Geen bewijs bij normale status.	Chronisch >40 mg/dag → kopertekort, immuonderdrukking, GI klachten. Meet serum-zink vooraf.
Vitamine B12 / Foliumzuur	Zenuwmyelin, homocysteine metabolisme	Alleen bij *bewezen tekort* (B12: ouderen, PPI-gebruik, veganisten). Geen bewijs voor supplementatie zonder tekort.	Veilig (wateroplosbaar). B12: cyanocobalamine vs methylcobalamine (geen clinisch verschil).
Vitamine E	Lipidool antioxidant, beschermt haarcellen	Geen RCT's tinnitus. Hoge doses (>400 IE/dag) geassocieerd met verhoogde sterfte (meta-analyses).	Niet aanbevolen als supplement voor tinnitus. Voeding (noten, zaden, oliën) voldoende.
Melatonine	Slaapverbetering, antioxidant, vestibulaire modulatie	Kleine studies: verbetering slaap → indirect minder tinnitus-hinder. Geen direct effect op tinnitus loudness.	Veilig kortdurend (1-5 mg). Interacties: anticoagulanten, anticonvulsiva, immunosuppressiva.
NAC (N-acetylcysteine)	Glutathione precursor, antioxidant, mucolytisch	Diermodellen: bescherming lawaaischade. Humane studies: gemengd (preventief bij lawaai). Geen bewijs therapie bestaande tinnitus.	Veilig (600-1200 mg/dag). Interactie nitroglycerine (hoofdpijn/hypotensie).

Supplementencombinaties (commerciële formules)

• Veel producten combineren bovenstaande ingredienten (bijv. "Tinnitus Relief", "Ear Health").
• Probleem: doseringen vaak te laag, interacties onbekend, geen bewijs voor *combinatie*.
• Duurder dan losse ingredienten (indien geïndiceerd).

Wat *wel* werkt: evidence-based tinnitusmanagement

1. Audiologische evaluatie + gehoorverbetering (hoortoestellen): #1 interventie bij gehoorverlies.
2. Geluidstherapie: verrijking, niet masking. Witruis, notch, apps, combi-toestellen.
3. CBT / TRT / ACT / Mindfulness: gouden standaard voor hinderreductie (70-80% succes na 12-18 mnd).
4. Behandeling comorbiditeiten: angst, depressie, insomnie, TMJ, nek, Ménière, vasculair.
5. Bimodale neuromodulatie (Lenire®): recente RCT's positief (tongstimulatie + geluid).
6. Leefstijl: lawaaibescherming, stressmanagement, slaaphygiëne, bewegen, rookstop, matige alcohol/cafeïne.

Praktisch advies

1. **Eerst diagnostiek** (KNO / audiologisch centrum) – uitsluiten behandelbare oorzaken (was, otoscierose, Ménière, tumor, ototoxisch medicijn).
2. **Geen supplementen starten zonder overleg huisarts** – interacties, tekort bepalen, differentiaaldiagnose.
3. **Als u wel wilt supplementeren:** kies *één* evidence-based optie (bijv. vit D bij getoetst tekort, magnesium bij migraine, CoQ10 *alleen* na meting laag niveau), meet effect na 3 maanden (THI, VAS), stop bij geen effect.
4. **Vermijd** hoge doses vit A/E, mangaan, ongestandaardiseerde kruidenmixen.

Tinnitus is een symptoom, geen tekort aan een supplement. De meest effectieve aanpak is multidisciplinair: audiologie, psychologie, fysiotherapie, leefstijl. Supplementen kunnen *in specifieke gevallen* een adjunct zijn, maar nooit de kern van de behandeling.