Basis: voeding eerst, supplementen als aanvulling

Geen enkel supplement garandeert zwangerschap. Een gevarieerd, voedingsrijk dieet (Mediterraans patroon) is de fundament. Supplementen vullen gaten op, corrigeren tekorten.

Antioxidanten: bescherming van eicel & zaadcel

• Vitamine C, E, selenium, coQ10, β-caroteen, lycopeen.
• Oxidatieve stress schadeert DNA in gameten. Antioxidanten neutraliseren vrije radicalen.
• Let op: vitamine A, D, E, K zijn vetoplosbaar – ophoping mogelijk. Nooit hoge doses zonder arts.

Specifieke nutrienten met bewijs

CoQ10 (ubiquinol)

Mitochondriale energieproductie. Studies (Italië): orale supplementatie verbetert zaadkwaliteit (motiliteit, concentratie) en mogelijk eicelkwaliteit bij oudere vrouwen. Dosering: 100-600 mg/dag (ubiquinol beter opneembaar).

Zink

Essentieel voor testosteronproductie, zaadvorming, eicelrijping. Tekort → verminderde vruchtbaarheid beide seksen. Top bronnen: oesters, rundvlees, krab, pindas, peulvruchten (let op fytaten). Supplement: 15-30 mg/dag (max 40 mg).

L-carnitine

Betrokken bij vetverbranding in mitochondriën. Hoge concentratie in epididymis. Supplementatie (2-3 g/dag) verbetert zaadmotiliteit en -morfologie bij mannelijke subfertiliteit.

Folate (vitamine B9)

Nodig vóór conceptie: 400-800 µg/dag (methylfolaat bij MTHFR-mutatie). Voorkomt neuralebuisdefecten, ondersteunt DNA-synthese in snel delende cellen (eicel, zaadcel, embryo). Start minimaal 1 maand vóór zwanger worden.

Combinatieproducten

• Vrouwen: Prenatale multivitamine (foliate, jodium, vitamine D, B12, ijzer, choline) + eventueel CoQ10, omega-3, myo-inositol (PCOS).
• Mannen: Vruchtbaarheidsmultivitamine met zink, selenium, CoQ10, L-carnitine, vitamine C/E, folate.

Voorzorgsmaatregelen

• Kwaliteit: kies merken met derde-partij testen (NSF, USP, Informed Sport).
• Interacties: bespreek met arts/farmacist (vooral bij IVF-medicatie, schildklier, trombose).
• Te veel = schadelijk (bijv. vitamine A teratogeen, zink → kopertekort).
• Mannen/vrouwen in vruchtbaarheidstraject: altijd arts informeren over alle supplementen.

Supplementen zijn een puzzelstukje, geen magische sleutel. Leefstijl (roken stoppen, alcohol beperken, gezond gewicht, slaap, stressmanagement) weegt zwaarder.