Een tintelend, prikkelend of 'mierenlopend' gevoel (paresthesie) rond de lippen en mond kan verschillende oorzaken hebben – van onschuldig tot medisch actie vereisend. Hier een overzicht van de meest voorkomende verklaringen.

1. Allergische reactie (contactallergie of orale allergiesyndroom)

Plotselinge tinteling na contact met:

• Cosmetica, lipbalm, tandpasta (menthol, SLS, aromastoffen)
• Voedsel: noten, fruit (kiwi, appel), groenten, schelpdieren (orale allergiesyndroom bij hooikoorts)
• Medicijnen

Vaak gepaard met zwelling (angio-oedeem), jeuk, roodheid. Bij ademnood of slokdarmklachten: direct 112 bellen (anafylaxie).

2. Herpes simplex (koortslip / labialis)

Prodromale fase: 6-24 uur vóór de blaasjes: tintelen, jeuk, branden, spanning op één plek. Daarna volgen gegroepeerde vesicles op rode basis. Herpes simplex virus type 1 (soms HSV-2). Besmettelijk. Antivirale crème (aciclovir) of tabletten (valaciclovir) helpen bij vroege toepassing.

3. Hypocalciëmie (te laag calciumgehalte bloed)

Symptomen: periorale paresthesieën, spierkrampen (tetanie), positieve Chvostek/Trousseau-teken. Oorzaken: hypoparathyreoidisme, vitamine D-tekort, nierfalen, pancreatitis, bepaalde medicijnen (bijv. bisfosfonaten, cinacalcet). Behandeling: oorzaak oplossen, calcium/vit D supplementatie.

4. Hypoparathyreoidisme

Te weinig parathormoon (bijv. na schildklierchirurgie, auto-immuun, genetisch) → hypocalciëmie → tintelingen. Behandeling: calcium + actieve vitamine D (alfacalcidol/calcitriol) onder specialistische controle.

5. Neurologische / systemische aandoeningen (mindere frequentie, maar ernstig)

Paresthesieën in perioraal gebied kunnen ook wijzen op:

• Migraine (aura)
• Multipls sclerose (demyeliniserende plaque in breinstam)
• TIA / CVA (hersenstam)
• Tumor (bv. acusticusneurinoom, nasopharynxcarcinoom)
• Vitamine B12-tekort, foliumzuurtekort
• Guillain-Barré syndroom
• Diabetische neuropathie (zeldzaam geïsoleerd perioraal)
• Zware metalenvergiftiging

Wanneer direct naar de huisarts / spoedeisende hulp?

• Plotselinge eenzijdige tinteling + spraakstoornis, gezichtsverlamming, armzwakte → denk aan TIA/CVA: belt 112
• Tinteling + koorts, naksitiffheid → meningisme?
• Progressieve uitbreiding, zwakte, spraakklachten
• Bekende kanker + nieuwe neurologische symptomen

Wat doet de huisarts?

Anamnese, neurologisch onderzoek, eventueel bloedonderzoek (calcium, PTH, vit B12, D, glucose, inflammatiemarkers), verwijs naar neurolog, internist of HNO afhankelijk van verdenking.

Conclusie: Meestal onschuldig (herpes, allergie, hyperventilatie). Maar bij twijfel of waarschuwings症状: altijd medisch advies inwinnen.